20. IBF Uluslararası İş Forumu Sonuç Bildirgesi Açıklandı

22 ülkeden işadamları dernekleri başkanlarından oluşan IBF Yönetim Kurulu (BOG) tarafından sunulan bildirgede inovasyon ekonomisinin rekabetçi dünyasında, ülkelerin diğer ülkelere göre üstünlük sağlayabilmesinin, ancak teknolojinin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi ile birlikte girişimcilik ekosisteminin de eş zamanlı olarak oluşturulması ile mümkün olacağı üzerinde duruldu.

20. IBF Sonuç Bildirgesi:

Forumun ana teması olan ''İnovasyon Ekonomisi ve Yatırım Ekosistemi'' açısından aşağıdaki hususlar üzerinde kapsamlı bir görüş birliği oluşmuştur:

1.2014 yılı itibariyle ABD'de 24,1 milyar dolar, Avro Bölgesi'nde 5,5 milyar avro seviyesine ulaşan melek yatırımcılık, ülkemizde de yaygınlaştırılmalıdır. Yüksek faiz oranları nedeniyle ortaya çıkan finansmana ulaşım problemine önemli bir alternatif model sunan melek yatırımcılığa yönelik teşvikler artırılmalıdır.

2.Yeni nesil bir yatırım ve fonlama sistemi olan "kitle fonlaması" geliştirilmelidir. Birçok küçük yatırımcının birleşerek, seçtikleri bir projeye ortak yatırım yapmaları şeklinde girişimcilere sermaye sağlanmasını amaçlayan bu fonlama türü, internet üzerinden de yapılabilmesi nedeniyle girişimcilere önemli bir alternatif model sunabilmektedir.

3.Fonlama ve mentörlük kavramları, çoğu kez birlikte hareket etmektedirler. Etkin bir şekilde mentörlük desteği alan yatırımlarda başarının arttığı gözlemlenmektedir. Mentörlük, başarılı bir yatırım ekosistemi için önemli bir niteliğe sahiptir. Bu nedenle; yeni yatırımlara yönelik, başta pazar ve büyüme potansiyeli ve ürün-piyasa uygunluğu olmak üzere, birçok konuda mentör desteği teşvik edilmelidir.

4.Teknolojinin gelişimi için tek başına Ar-Ge teşvikleri yeterli değildir. Aynı zamanda Ar-Ge'nin ticarileşmesi ve bunun sanayi politikası haline getirilmesi de gerekmektedir. Ar-Ge faaliyetleri, ancak yeterli bir ekosistemin varlığı ve üretilen ürünün sahaya sürülebileceği bir finansmana sahip olunması durumunda teknolojik dönüşüme destek verebilir.

5.Yapılan araştırmalara göre; şirketler için ehemmiyet arz eden dış faktörler arasında 8. sırada yer alırken, bugün ilk sıraya yerleşmiştir. Bu bağlamda; farklı sistemlerden yararlanarak teknolojik üretimi sağlamak ve buna uygun bir ekosistem tesis edilmelidir.

6.Ülkemizi 2023 hedeflerine ulaştırmadaki ana adımlar; yüksek katma değerli ürünlerin üretilmesini sağlamak ve desteklemek, Ar-Ge insan kaynağı kapasitesini artırmak, bilgiyi ticarileştirmek, teknoloji tabanlı ve yenilikçi şirketlerin ortaya çıkmasını ve gelişimini desteklemek, üniversite-sanayi işbirliğini geliştirmek ve kurumsallaştırmak ve Ar-Ge ve yenilik ekosistemini güçlendirmektir. Bununla beraber Ar-Ge, 2023 yılında ulaşılmak istenen bir durak olarak değil, yaşam boyu sürecek bir yolculuk olarak düşünülmelidir.

7.Günümüzde rekabetçi olan sektörlerde artık üretim, maliyet, kalite gibi temel unsurların bulunması yetmemektedir. Etkin ticari bir ürüne sahip olmak için hızlı, esnekliği olan ve en önemlisi yenilikçi ürünler ile piyasaya çıkmak zorunlu hale gelmiştir. Bu nedenle Ar-Ge pazarlamayla eşzamanlı olarak yapılmalıdır.

8.Yüksek teknolojiyi üreten firmalar, sahip oldukları fikri mülkiyet hakları nedeniyle, bu firmaların ürettiği teknolojiyi geliştiren firmalara göre çok büyük kâr marjları elde edebilmektedirler. Bu nedenle, fikri mülkiyet haklarına yönelik yasal düzenlemeler ivedilikle tamamlanmalıdır.

9.Yenilik ekosistemini oluşturan ve aralarında etkileşim olan aktörler; özel sektör, eğitim sistemi ve kamu kesimi olarak gruplanmaktadır. Bunların içerisinde rekabetçi ürünün ticarileşmesinde önemli bir rolü olan Teknoloji Transfer Ofisleri, araştırmacıların üretimlerini ticarileşebilecek ve yenilikçi ürün ihtiyaçlarını sağlayacak şekilde karşılıklı olarak uyumlandırmasına yönelik çalışmalarıyla desteklenmelidir.

10. Yeni ürün ve teknolojilerin ekonomiye kazandırılmasına yönelik olarak akademisyen ve üniversite öğrencileri tarafından yürütülecek girişimcilik faaliyetlerinin desteklenmesine yönelik çalışmalar artırılmalıdır.

11. Teknolojik fikirlerin ürüne dönüşümü uzun ve zahmetli bir süreci gerektirmektedir. Özellikle ülkemiz sanayinin uzun vadeli Ar-Ge ve teknoloji geliştirme süreçlerine çok alışkın olmaması teknoloji transfer faaliyetlerinin zorlaştırmaktadır. Başarılı bir ticarileştirme için çok sayıda faktörün göz önüne alınması ve her aday teknoloji fikri için ayrı ayrı yol haritalarının çıkartılması gereklidir. Oluşturulan yol haritaları fikrin hayata geçmesi için tek başına yeterli olmayacaktır. Sürecin aktif bir şekilde takip edilmesi gereklidir.

12. Bilimsel kapasitenin arttırılması, bilim sisteminin ve bilim politikalarının oluşturulması ve uygulanması yoluyla mümkün olacaktır. Bu bağlamda Ar-Ge'nin tüm alanlarda yerlileşme sürecine pozitif katkı sağlaması, şirketlerin temel stratejilerinden birini oluşturmalıdır.

13. İthalata dayalı ürün teminini kritik sektörlerde önleyerek ithalat oranlarını azaltacak Ar-Ge çalışmalarının yoğunlaştırılması gerekmektedir. Savunma sanayiinde başarılı bir şekilde yürütülen bu durum, diğer sektörlere de yayılmalı, dışa bağımlılık en aza indirgenmelidir.

14. İşbirlikleri arttırılmalı, akademik bilgi sanayide uygulanabilir hale getirilmeli, beraberinde firmalar da yerli ya da yabancı işbirlikleri ile kendi kapasitelerini genişletmelidir.

15. Devletin kurumlarıyla destekler sağladığı ve düzenleyici olduğu girişimcilik, yenilik ve Ar-Ge faaliyetlerinde, bölgesel ve ulusal düzlemde başarılı sonuç almak için, ekosistem odaklı bakış açısının ilgili tüm aktörlerce farkına varılması ve ekosistemi güçlendirecek çalışmalara ağırlık verilmesi gerekmektedir.

16. Yenilik ve Girişimcilik Ekosistemi ancak; Türkiye'nin kilit teknolojilerde hakimiyet sağlamaya başlaması, ileri teknoloji içeriği olan ürünler geliştirip üretmesi ve sonuç olarak cari açığın kapatılmasıyla mümkün olacaktır.

17.Sağlıklı bir girişimcilik ekosisteminin oluşması, özgür düşünce ortamının geliştirilmesine bağlıdır. Girişimcilerin etkileşiminin artırılacağı ortamlar oluşturulmalı, üniversite öncesi girişimcilik eğitimi verilmelidir.

18.Borsa, girişimcilik ekosistemi oluşturulmasında öncü bir rol oynamalıdır. Fon arzı ve fon talebinin doğru bir şekilde buluşması, bu bağlamda çok önemlidir. Bankacılık sistemi borsaya bir rakip olarak değil, borsanın işbirlikçisi olarak piyasaya girmeli ve böylece finansmana ulaşım ve girişimcilik ekosistemi geliştirilmelidir.

19.Kâr amacı gütmeyen sivil toplum kuruluşları, girişimcilik ekosisteminin geliştirilmesi için etkin bir şekilde kullanılmalıdır.

20.Küresel ekonomi içerisinde 2,3 trilyon dolara ulaşan İslami finansman enstrümanları, finansmana ulaşım ve girişimcilik açısından önemli bir fırsattır. Sukuk gibi İslami finans enstrümanları yaygınlaştırılmalı ve teşvik edilmelidir.

21.Girişimcilik hakkı, "insan hakları" kapsamına girecek şekilde geniş bir tasavvurla değerlendirilmelidir.

22.Zekât ve vakıf sistemi yaygınlaştırılmalıdır. Özellikle vakıflar doğru bir şekilde değerlendirilirse, milyonlarca dolarlık yeni fonlar oluşacak ve bu da girişimcilik açısından önemli pozitif sonuçlar meydana getirecektir.

23.Tüketim toplumundan üretim toplumuna geçilebilmesi için bilgisayar kullanımı artırılmalıdır. Bu bağlamda, yazılım ve program yazma eğitimi erken yaşlarda başlatılarak girişimci ekosisteminin tabana yayılması sağlanmalıdır.