Erdoğan-Putin Ortak Basın Toplantısı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bölgesel ve uluslararası konulardaki temasları sürdüreceklerini ifade ederek, "Krizlere çözüm üretmede ortak adımlar atma noktasındaki gayretleri gördük. Şüphesiz Türkiye ile Rusya arasında karşılıklı güvene dayalı ilişkiler ve gelişen işbirliği, ülkelerimizin yanı sıra tüm bölgenin barış, huzur ve istikrarına da katkıda bulunacaktır" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda gerçekleştirdikleri Türkiye-Rusya Üst Düzey İşbirliği Konseyi 5. Toplantısı'nın ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Putin ve heyet üyeleriyle gerek dar kapsamlı gerekse geniş kapsamlı çok verimli görüşmeler gerçekleştirdiklerini ifade eden Erdoğan, Putin'i 2 yıl aradan sonra tekrar Türkiye'de misafir etmekten büyük bir memnuniyet duyduğunu söyledi. Türkiye ile Rusya ilişkilerindeki atılımın ve yakınlığın nişanesi olarak 2010'da kurulan Üst Düzey İşbirliği Konseyi'nin 5. toplantısını gerçekleştirdiklerini belirten Erdoğan, geçen toplantıdan bu yana ikili planda hangi adımların atıldığı, hangi başlıklarda ilave gayret gerektiği gibi hususları ilgili bakanların tespit ve izahatları çerçevesinde değerlendirdiklerini anlattı.

Erdoğan, Türkiye ile Rusya ile arasında 2013'te yıllık 32 milyar dolarlık bir ticaret hacminin gerçekleştiğine işaret ederek, "Bunu yeterli görmüyoruz, bu ticaret hacmini, 2023 hedefi olarak 100 milyar dolara ulaştırmamıza yönelik siyasi irademiz mevcut. Bu anlamdaki işbirliğimizle ilgili konuları ayrıntılı görüşme imkanımız oldu" dedi.

Türkiye'nin ihtiyaç duyduğu doğalgazın yüzde 50'sini Rusya'dan temin ettiğini ve bundan kaynaklı ticaret hacminde farklılık bulunduğunu ifade eden Erdoğan, "32 milyar dolardan 25 milyar doları Rusya Federasyonu'nda bize, 7 milyar dolar da bizden Rusya Federasyonu'na. Orada ticaret hacminde bir açıklık söz konusu. Bunun giderilmesi konusunda neler yapabileceğimizi aramızda müzakere ettik. Ortak menfaatler temelinde enerjiden turizme, müteahhitlikten yatırıma işbirliği alanlarını zenginleştirmeyi arzu ediyoruz" diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'ye gelen turist sayısında Rusların birinci sıraya yükseldiğini, bunun daha da artacağına yönelik izlenimler edindiklerini dile getirdi.

"Türkiye'de hayata geçirdiğimiz en önemli ve stratejik yatırımlardan biri olan Akkuyu Nükleer Enerji Santrali ile ilgili geniş, detay bir çalışmayı, değerlendirmeyi değerli dostumla aramızda yaptık" diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

"3 yılı aşkın süredir devam eden bu çalışmaların bundan sonraki süreci, dün ÇED'in onaylanmasıyla birlikte daha da artacak. Bu yatırımla ilgili ki bu yatırımın bedeli 20 milyar dolar civarında. Bununla ilgili yine gerek Sayın Başbakan gerek ilgili bakanlarla müşterek çalışmayı yapacağız ve bu müşterek çalışmayla Rusya Federasyonu'nun Türkiye'deki yatırımlarına yönelik bu konudaki hassasiyetlerini aldık, bunları da aramızda değerlendireceğiz. Şu anda gençlerimiz Rusya'da eğitim alıyorlar, 200 civarında gencimiz tekrar Türkiye'ye dönüp bu projeyi ellerine alıp bunu taşıyacaklar, götürecekler. Bunun yanında yeni mühendislerimizi bu ekip yetiştirecek.

ÜDİK'e bağlı olan 3 organdan biri olan ve iki ülke halkları arasındaki etkileşimi artırmayı hedefleyen toplumsal forumda bu hususların önemli bir yanını vurguluyoruz. Burada böyle bir bildiri de kabul edilmiş oldu. Görüşmelerimizde yoğun etkileşimin kaçınılmaz olarak getirdiği bazı konsüler meseleleri de ele aldık. Diplomatik temsilciliklerimizin durumunun gözden geçirdik, bunların bundan sonraki süreçte de kararlı şeklide bizim siyasi irademizin gereği oldu. Bugüne kadar 'Güney Akım' diye geçen ama şu ana kadar şu veya bu nedenlerle engellenen süreçte de bizler bu akşam yaptığımız görüşmelerle dayanışma içerisinde, herhangi bir hukuki neticesi olmayan ama ön mutabakatla tarafların bir çalışma yapıp, süratle kısa zamanda neticelendirip bu ön mutabakatı daha sonra kesin bir mutabakata çevirmek suretiyle bir adım atacağız. Bu adımdan Türkiye olarak doğalgaz açığımızda bizler istifade edeceğimiz gibi Yunanistan sınırında, Türkiye topraklarında bir dağıtım merkezi, bir hat oluşturmayı ve oradan talep neyse bu talebe göre o merkezden cevabın verilmesi noktasında da bir ön mutabakatımız var."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Putin ile bölgesel konuları da ele aldıklarını belirterek, "Özellikle terör örgütlerine yönelik, DEAŞ gibi PKK gibi bunları görüşme imkanımız oldu. Buradan hareketle Suriye sorununu, Irak sorununu ele alma imkanımız oldu, bunların değerlendirmesini aramızda yaptık" dedi.

Görüşmelerde bir diğer önemli başlığın Kırım konusu olduğunu vurgulayan Erdoğan, "Kırım Tatarları ile ilgili, soydaşlarımızla ilgili bu konuyu çok genişçe ele aldık ve bu konuyla ilgili olarak kendilerinin yaklaşımının olumlu olduğunu ve 'Kırım halkına yönelik her türlü bugüne kadar elde edilmeyen hakları biz veriyoruz, vermeye de hazırız. Bizim kişilere belli menfaat sağlamak değil, Kırım halkının bütününe menfaat sağlamak hatta hatta Kırım Tatarları'nın dilini resmi dil olarak şu anda kabul ettiklerini, yerleşim noktasındaki birçok sıkıntılarını giderdiklerini ve gidereceklerini, buna benzer herhangi bir sıkıntı olması halinde de biz bunları direkt görüşebiliriz, görüşeceğiz' dediler. Sağ olsunlar bu konuda da bir mutabakatımızın olduğunu da gördük" değerlendirmesinde bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, açık ve samimi diyalog içinde görüşmeleri devam ettirdiklerine işaret ederek, " Ukrayna'daki krizin, uluslararası hukuk temelinde çözülmesi, barış ve huzurun tesisi, kalıcı barış için de önemli bir vizyon sunan Minsk mutabakatına herkesin titizlikle riayet etmesi konusunda da daha önceden düşüncelerini bildiğim için bu konuda da hemfikir olduğumuz rahatlıkla söyleyebilirim. Bölgesel ve uluslararası konulardaki temaslarımızı bundan sonrada sürdürme, krizlere çözüm üretmede ortak adımlar atma noktasındaki gayretleri gördük. Şüphesiz Türkiye ile Rusya arasında karşılıklı güvene dayalı ilişkiler ve gelişen işbirliği, ülkelerimizin yanı sıra tüm bölgenin barış, huzur ve istikrarına da katkıda bulunacaktır" dedi.

İmza töreni

Erdoğan ve Putin'in açıklamaları öncesinde iki ülke arasında "Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş (BOTAŞ) ile Gazprom arasındaki mutabakat zaptı", "Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü ve Rusya Federasyonu Enerji Bakanlığı Federal Devlet Bütçe Organizasyonu 'Rusya Enerji Ajansı' arasında enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına ilişkin mutabakat zaptı", "KOSGEB ile Rusya Federasyonu Kalkınma Bakanlığı arasında KOBİ'ler alanında işbirliği mutabakat zaptı", "Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Rusya Federasyonu Atom Enerjisi Devlet Kurumu Rosatom arasında nükleer enerji ile ilgili alanlarda personel yetiştirilmesine yönelik mutabakat zaptı", "Türk - Rus hükümetlerarası Karma Ekonomik Komisyonu 13. Dönem Toplantısı Protokolü", "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında çalışma, sosyal güvenlik ve istihdama dair mutabakat zaptı",  "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti arasında cezai konularda adli yardımlaşma ve suçluların iadesine yönelik anlaşma" ile Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci ve Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanı Aleksey Ulyukayev arasında yayımlanacak ortak bildiri ilgili bakanlarca imzalandı.

Toplantıya Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, AB Bakanı ve Başmüzakereci Volkan Bozkır, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fikri Işık, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız katıldı.

- Ankara