Ukrayna ticaretinin bel kemiği hedefte! Rusya, İzmail Limanı'nı ve 2 gemiyi vurdu

Rusya, Ukrayna’nın deniz yoluyla yaptığı ihracatın merkezi olan Odessa bölgesindeki limanlara saldırılarını sürdürüyor. Rusya Savunma Bakanlığı, son olarak Tuna Nehri üzerindeki İzmail Limanı’ndaki tesislerin ve Odessa’ya giden 2 kuru yük gemisinin hedef alındığını öne sürdü.

“ASKERİ VE ÇİFT KULLANIMLI YÜK” İDDİASI

Rusya devlet haber ajansı TASS’ın aktardığına göre Rusya Savunma Bakanlığı, Odessa bölgesindeki İzmail Limanı’nda bazı altyapı tesislerinin İHA’larla vurulduğunu bildirdi. Bakanlık, bu tesislerin Ukrayna ordusuna yönelik askeri ve çift kullanımlı yüklerin boşaltılması ve depolanmasında kullanıldığını ileri sürdü.

Açıklamada, Odessa Limanı’na askeri yük taşıdığı iddia edilen 2 kuru yük gemisinin de vurulduğu belirtildi. Bakanlık, gemilerin isimleri, bayrakları, mürettebatı ve hasarın boyutu hakkında bilgi paylaşmadı. Ukraynalı yetkililer henüz bir açıklama yapmadı. Rus tarafının iddiaları da bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

ODESSA LİMANLARI: UKRAYNA EKONOMİSİNİN NEFES BORUSU

Saldırıların odağındaki Odessa, Pivdennyi ve Çornomorsk limanları “Büyük Odessa” limanları olarak anılıyor ve Ukrayna’nın dış ticaretinin bel kemiğini oluşturuyor. Ukrayna Başbakan Yardımcısı Oleksiy Kuleba’nın açıklamasına göre, 2025'te Ukrayna limanlarında elleçlenen 76,1 milyon ton yükün 67,8 milyon tonu, yani yaklaşık yüzde 89'u bu 3 limandan geçti.

Varşova merkezli Doğu Araştırmaları Merkezi’nin (OSW) analizine göre Karadeniz limanları, Ukrayna’nın tahıl ihracatının yaklaşık yüzde 95'ini ve demir cevheri sevkiyatının büyük bölümünü karşılıyor. Tarım ve gıda ürünleri ise 2026'nın ilk yarısında 12,5 milyar dolarla ülkenin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 60'ını oluşturdu.

TAHIL KORİDORU 200 MİLYON TONU AŞTI

Rusya’nın Temmuz 2023'te BM aracılığıyla yürütülen Karadeniz Tahıl Anlaşması’ndan çekilmesinin ardından Ukrayna, Romanya ve Bulgaristan kıyılarına yakın seyreden kendi deniz koridorunu açtı. Ukrayna basınında yer alan verilere göre koridordan Temmuz 2026 sonuna kadar 124,1 milyon tonu tahıl olmak üzere yaklaşık 209,3 milyon ton yük taşındı. Koridoru 8 binden fazla gemi kullandı ve Ukrayna’nın tarım ürünleri 55'ten fazla ülkeye ulaştı.

İZMAİL: TUNA’DAKİ ALTERNATİF KAPI

Tuna Nehri’nin kıyısında, NATO üyesi Romanya ile sınırda bulunan İzmail, Reni ile birlikte Ukrayna’nın Tuna limanlarının en önemlileri arasında yer alıyor. Karadeniz’deki limanlar tehdit altına girdiğinde ihracat bu limanlara kayıyor. Tahıl anlaşmasının sona erdiği 2023'te Tuna limanları ayda yaklaşık 3 milyon ton yükle zirveye ulaştı. Bu yükün yaklaşık yüzde 80'ini tarım ürünleri oluşturdu.

İzmail, Reni ve Ust-Dunaysk limanları 2025'te toplam 8,9 milyon ton yük elleçledi. Ancak OSW’ye göre Tuna limanlarının kapasitesi sınırlı, maliyetleri yüksek. Tuna’daki rekor düşük su seviyesi de mavnaların taşıma kapasitesini yüzde 60'a kadar düşürdü. Uzmanlar, Tuna rotasının Odessa limanlarının yerini uzun vadede tutamayacağı görüşünde.

TEMMUZDA GEMİ TRAFİĞİ DURMA NOKTASINA GELDİ

Rusya’nın liman ve gemilere yönelik saldırıları bu yaz belirgin şekilde arttı. Ukrayna Altyapı Bakanlığı’nın verilerine göre yalnızca Temmuz 2026'da denizdeki gemilere 22 saldırı düzenlendi. Bu sayı 2025'in tamamında 14'tü. 19 Temmuz’da vurulan Golden Leo gemisinde 9 kişi hayatını kaybetti ve gemi 26 Temmuz’da battı.

Ukrayna Tarım Politikası Bakanı Taras Vısotskıy, 22 Temmuz’da Karadeniz limanlarına o gün hiçbir ticari geminin girmediğini açıkladı. Armatörler güvenlik endişesiyle seferlerini durdururken, sigortacıların bu limanlara gidecek gemiler için yeni poliçe düzenlemeyi kestiği bildirildi. Reuters’ın Eylül ortasında yayımlanan haberine göre Kiev resmi bir durdurma kararı almasa da armatörler Odessa limanlarına uğramayı reddediyor. Aynı habere göre Ukrayna’nın tarım ihracatı yüzde 60 geriledi.

SON HAFTALARDA GEMİLER BİRBİRİ ARDINA HEDEF ALINDI

Rusya Savunma Bakanlığı, 27 Eylül’de Kiliya Limanı’ndaki askeri tesislerle birlikte Odessa’ya yük taşıdığını iddia ettiği bir kuru yük gemisini vurduğunu öne sürdü. Bakanlık 4, 10 ve 12 Ekim’de de Odessa açıklarında askeri yük taşıdığını ileri sürdüğü kuru yük gemilerinin hedef alındığını duyurdu. Bu açıklamaların hiçbirinde gemilerin kimliğine ilişkin bilgi verilmedi.

Saldırılar Türk denizcileri de doğrudan etkiliyor. 6 Ekim’de Bulgaristan’ın münhasır ekonomik bölgesinde 2 ticari gemi İHA’larla vuruldu. Türk sahipli, Togo bayraklı Alfa Watan battı ve mürettebatından haber alınamadı. Palau bayraklı tahıl gemisi Able’daki 11'i Türk 18 kişilik mürettebat ise kurtarıldı. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, İHA’ların Rusya’dan mı Ukrayna’dan mı geldiğinin belirlenemediğini söyledi. Bir gün önce de Türk sahipli Royad Mammadov Romanya sularında vurularak battı ve 2 kişi hayatını kaybetti.

İZMAİL’DE DAHA ÖNCE TÜRK TANKERİ VURULMUŞTU

İzmail Limanı daha önce de defalarca hedef alındı. 17 Kasım 2025'te limanda sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) boşaltan Türk bayraklı Orinda tankeri bir İHA saldırısında vurularak alev aldı. Gemideki 16 mürettebat tahliye edilirken, Romanya makamları sınırın karşı tarafındaki 2 köyü önlem amacıyla boşalttı. 13-14 Nisan 2026 gecesi düzenlenen saldırıda da Odessa Bölge Valisi Oleh Kiper’in açıklamasına göre limanda Panama bayraklı bir sivil gemi, bir iskele, bir mavna ve liman ekipmanı hasar gördü.