Türk Lirası Yeni Simgesine Kavuştu

Paranın simgesi belirlenirken, Türk Lirası'nın ve Türk ekonomisinin iki belirgin özelliğinin ön plana çıkartıldığını dile getiren Başçı, bunların "güven' ve "istikrar içinde yükselen değer' olduğunu vurguladı. Simgenin çıpaya benzemesinin Türk Lirası'nın kıymet saklama aracı olarak "güvenli bir liman haline geldiğini' vurguladığına işaret eden Başçı, paralel çizgilerin yukarı eğimli olması ise, Türk Lirası'nın ve Türkiye ekonomisinin "istikrar içinde yükselen değerini' simgelemektedir" şeklinde konuştu.

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, Merkez Bankası'nın düzenlediği "TL Simge Yarışması" sonuçları açıkladı. Tasarımın tanıtımı için Merkez Bankası'nda düzenlenen toplantıya, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı katıldı. Başçı yaptığı açıklamada, Türkiye'de 2002 yılından itibaren uygulanmaya başlanan disiplinli maliye, para ve finansal sektör politikaları sonucunda 30 yıldan fazla süren kronik yüksek enflasyon döneminin 2004'te son bulduğunu belirterek, fiyat istikrarının ön plana çıktığını vurguladı. Türkiye'de sağlanan makroekonomik istikrarın sonucunda 2005 yılında para reformunun birinci aşaması olarak paradan altı sıfır atılarak "Yeni Türk Lirası" banknot ve madeni paraların tedavüle çıkarıldığını dile getiren Başçı, "Para reformunun ikinci aşaması olarak, paramızdan "Yeni' ibaresi kaldırılıp, paramızın asli ve geleneksel adı olan "Türk Lirası'na dönülmüştür. Türk Lirası' ve Yeni Türk Lirası' banknot ve madeni paralar, 2009 yılı boyunca bir arada tedavülde kalmış, akabinde Yeni Türk Lirası' banknot ve madeni paralar, 1 Ocak 2010 tarihi itibariyle, tedavülden sorunsuz bir şekilde kaldırılmıştır" diye konuştu.

-"MERKEZ BANKASI, TÜRK LİRASI'NIN DEĞERİNİ KORUMAK İÇİN GEREKLİ TEDBİRLERİ ALMAKLA GÖREVLİ"-

Merkez Bankası Kanunu'nun Banka'yı Hükümetle birlikte Türk Lirası'nın iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almakla görevlendirdiğini dile getiren Başçı, Türk Lirası Simge Yarışması düzenleme gerekçelerini şöyle açıkladı:

"Bu görev gereğince, Türk Lirası'na kazandırılan itibarı perçinlemek ve dünyada bilinirliğini artırmak amacıyla bir simgeye ihtiyaç duyulmuş olup, Türk Lirası'nı anlaşılabilir, özgün, estetik, elle yazımı kolay ve akılda kalıcı şekilde temsil edebilecek bir simge belirlemek üzere, Türk Lirası Simge Yarışması düzenlenmiştir."

-"8 BİN 362 BAŞVURU GELDİ"-

Türk Lirası Simge Yarışması fikrinin ilk olarak, Banka'nın 2011-2015 Stratejik Planı'nda "Türk Lirası'nın Türkiye'de ve dünyada tanıtılması amacıyla bir simge belirlemek" olarak yer aldığına dikkat çeken Başçı, yarışmanın 8 Eylül 2011 tarihinde kamuoyuna duyurulduğunu anımsattı. Yarışmaya vatandaşların yoğun ilgi gösterdiğini dile getiren Başçı, yarışma takvimi içerisinde Banka'ya toplam 8 bin 362 adet başvuru yapıldığını aktardı. Başçı, Yarışma süreci içerisinde birçok kez toplanan değerlendirme jürisinin çalışmaları sonucunda finale kalan yedi tasarımın, Banka yönetimine sunulduğunu aktardı.

-"BİRİNCİLİK ÖDÜLÜNE LAYIK GÖRÜLEN TASARIM TÜLAY LALE'YE AİT"-

Banka yönetiminin, titiz bir değerlendirme süreci sonucunda, 7 tasarım içinden birincilik ödülüne layık görülen eser ile teşvik ödülüne layık görülen üç çalışmayı belirlediğini aktaran Başçı, birincilik ödülüne layık görülen tasarımın Tülay Lale'ye ait olduğunu açıkladı. Teşvik ödülüne layık görülen üç tasarımın ise Hamdi Akgözlü, Özlem Özkal ve Hüseyin Artuk'a ait olduğunu dile getirdi. Başçı, ödül kazanan tasarım sahiplerinin, Nisan ayında yapılacak olan Merkez Bankası Genel Kurulu'na davet edileceğini, sertifikalarının verileceğini vurguladı.

-"BİRİNCİ SİMGE ÜZERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMA HAKKI SAKLI TUTULDU"-

Yarışma ilan edilirken, TL Simge Yarışması Şartnamesi'nin ilgili hükmü ile birincilik ödülüne layık görülen tasarım üzerinde değişiklik yapma hakkının saklı tutulduğunu dile getiren Başçı, bu çerçevede, Banka yönetiminin önerileri doğrultusunda, birinci seçilen tasarımın, Banka grafikerlerinin çalışmaları ile geometrik açıdan estetik bir temele oturtulduğunu açıkladı. Başçı, kişisel bilgisayarlardaki ve akıllı mobil cihazlardaki farklı işletim sistemlerinde, simgenin yaygın ve güvenli bir şekilde uygulanabilmesine ilişkin çalışmaların ilave zaman gerektirmesinin, Türk Lirası simgesi tanıtım toplantısı tarihini, bir hafta ileriye taşınmasına neden olduğunu vurguladı.

-"SİMGE BELİRLENİRKEN, TÜRK LİRASI'NIN VE TÜRK EKONOMİSİNİN İKİ BELİRGİN ÖZELLİĞİ ÖN PLANA ÇIKARILDI"-

Bankamız yönetimi tarafından kabul edilen ilkeler doğrultusunda, paranın simgesi belirlenirken, Türk Lirası'nın ve Türk ekonomisinin iki belirgin özelliğinin ön plana çıkartıldığını dile getiren Başçı, " Bunlar: "güven' ve "istikrar içinde yükselen değer'dir. Simgenin çıpaya benzemesi Türk Lirası'nın kıymet saklama aracı olarak "güvenli bir liman haline geldiğini' vurgulamaktadır. Paralel çizgilerin yukarı eğimli olması ise, Türk Lirası'nın ve Türkiye ekonomisinin "istikrar içinde yükselen değerini' simgelemektedir" şeklinde konuştu.

-"ALTIN ORAN İLE UYUMLU"-

Başçı, konuşmasında Türk Lirası' simgesinin teknik özelliklerinden de bahsetti.

Simgenin en alt noktasından itibaren sağa doğru 90 derecelik bir çember yayı bulunduğuna işaret eden Başçı "Ayrıca "t' harfinin paralel çizgileri, yukarı yönlü 20 derecelik bir eğime sahiptir. Üstteki paralel çizgi, çemberin dış çeperiyle sınırlandırılmıştır. Doğada göze hoş görünen şekillerin çoğu "altın oran' ile uyumludur. Elma çekirdeklerinin yerleşim biçiminden, deniz kabuğunun spiral sekline; insan vücudundan, Türk bayrağındaki yıldıza kadar; pek çok estetik görüntünün, altın oranla uyumlu olduğu bilinmektedir. Tarihte birçok sanatçı ve mimar, göze hoş gelen eserlerini, altın oran kullanarak oluşturmuşlardır. Türk Lirası simgemizin, "t' harfinin paralel çizgilerinin altında kalan kısmı ile üstünde kalan kısmının, yine aynı şekilde, söz konusu çizgilerin sağ ve sol tarafta kalan kısımlarının birbirine oranı "altın oranı' vermektedir. Simgenin sekli geometrik açıdan estetik bir temele oturtularak, herkes tarafından kolayca çizilmesi ve vatandaşlarımız tarafından benimsenerek, kullanımının yaygınlaştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, yıl boyunca simgemizin tanıtılmasına yönelik yoğun bir kampanya yürütülecektir" diye konuştu.

-"SİMGENİN PRATİK İŞ HAYATINDA KULLANIMINA YÖNELİK ADIMLAR ATACAĞIZ"-

Türk Lirası' simgemizin gündelik hayatın doğal akışı içerisinde yer edinebilmesi için çeşitli alanlarda çok yönlü çaba gösterilmesi gerektiğini belirten Başçı, öncelikle bilişim dünyasından başlayarak, simgenin pratik iş hayatında kullanımına yönelik adımları atacaklarını söyledi. Bu bağlamda dünya çapında standart olarak kullanılan karakter kodu tablolarında simgenin de yer alabilmesini sağlayacaklarını açıklayan Başçı, şu açıklamalarda bulundu:

"Halen vatandaşlarımızca, kurum ve kuruluşlarca kullanılmakta olan bilgisayarları, yazıcıları, mobil cihazları, yazar kasaları ve benzeri donanımları üreten firmalar ve yine bu donanımlarla birlikte çalışan işletim sistemlerini, ofis yazılımlarını ve diğer temel yazılımları üreten firmalar ürünlerinde güncelleme yapmak suretiyle Türk Lirası' simgemizin kısayolla yazılmasını ve işlenmesini sağlayabileceklerdir. Merkez Bankası olarak simgenin tanınması, pratik hayatta hızla yer edinmesi ve yaygınlaşması yolunda ilk adımı atarak, örnek bir yazı tipini alıp, simgemizi eklemek suretiyle güncelledik. Yaygın kullanılan bilgisayar sistemlerindeki diğer para birimi simgelerinden Euronun simgesi için "AltGr" ve "E" tuşlarının kullanılmasında, Amerikan dolarının simgesi için "AltGr" ve "4" tuşlarının kullanılmasında olduğu gibi, genel kabul görmüş uygulamaya benzer şekilde hazırladığımız programda Türk Liramızın simgesi için "AltGr" ve "T" tuşları kullanılmaktadır. Buna göre, güncelleyip sunduğumuz yazı tipi etkinleştirilip "AltGr" ve "T" tuşlarına basıldığında simgemiz işlenebilmektedir. Vatandaşlarımız, ilgili kişiler, kuruluşlar, bankamızın internet sayfasında aynı amaçla yer alan programdan yararlanmak suretiyle, bilgisayarlarına simgeyi isleme yeteneği kazandırabilirler."

-"ULUSLARARASI PİYASALARDA TÜRK LİRASININ KULLANIMI ARTARAK SÜRÜYOR"-

Türk Lirası'na kazandırılan itibarın bir sonucu olarak son yıllarda uluslararası piyasalarda Türk Lirası'nın kullanımı artarak sürdüğüne dikkat çeken Başçı, küresel piyasalarda değişik para birimlerinin kullanılmasına ilişkin olarak Uluslararası Ödemeler Bankası'nın (BIS) yapmakta olduğu anket sonuçlarına göre, 2010 yılında Türk Lirası' kullanımı 2007 yılına göre 3 kattan fazla arttığını vurguladı. Bunun yanında, Türk Lirası'nın yabancı yatırımcılar nezdinde bir yatırım aracı olarak da işlem gördüğünü kaydeden Başçı, "Türkiye piyasası kapalı olduğu zamanlarda dahi Türk Lirası' pozisyonu olan yabancı kurumlar, yurt dışı piyasalarda kendi aralarında Türk Lirası' cinsinden işlemler gerçekleştirebilmektedirler. Artık Türk Lirası' sadece ülkemizde değil, Avrupa'dan Amerika'ya, Amerika'dan Asya'ya uzanan geniş bir coğrafyada 24 saat boyunca işlem görmektedir. 1 Kasım 2011 tarihinde İstanbul'da düzenlenen bir törenle Pakistan'la ikili bir Para Takas (Swap) Anlaşması imzaladık. 21 Şubat 2012 tarihinde de Çin Halk Cumhuriyeti'yle Ankara'da aynı nitelikte bir anlaşma imzalamış bulunmaktayız. Bu anlaşmaların temel amacı, iki ülkenin yerel para birimleri üzerinden gerçekleştirilecek ticarete imkan sağlamaktır. Bu anlaşmalar neticesinde, Türkiye ile söz konusu ülkeler arasındaki ikili ticaretin gelişmesinin yanı sıra Türk Lirası'nın uluslararası düzeyde kullanımının da artması beklenmektedir. Bununla birlikte, anlaşmaların kağıt üzerinde kalmaması için Türkiye Bankalar Birliği'nin, Türk Eximbank'ın ve Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin katkılarının büyük önem taşıyacağını vurgulamak isterim" şeklinde konuştu.

-"TL'NİN SİMGESİNİN TEMSİL ETTİĞİ GÜVEN KALICI OLSUN"-

Erdem Başçı, Türk Lirası' simgesinin temsil ettiği "güven'in ve "istikrar içinde yükselen değer'in kalıcı olmasını ve Türk Lirası'nın bir dünya parası olma özelliğinin perçinlenmesini temenni etti.(ANKA/SON)

(HGS/ZHR) - Ankara