Afrika'nın Yenilenebilir Enerji Potansiyeli

Enerji politikaları uzmanı Dr. Gökhan Kahraman, Afrika kıtasının yer altı doğal kaynaklarının zenginliğine işaret ederek başta güneş enerjisi üretimi olmak üzere, büyük bir yenilenebilir enerji potansiyelinin olduğunu söyledi.

Kahraman, AA muhabirine, Afrika'nın yenilenebilir enerji potansiyeli ve küresel güçlerin buradaki rekabeti hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Dönüşümün yaşandığı bu çağda dönüşümden en çok etkilenen sektörlerin başında, enerji sektörünün geldiğini dile getiren Kahraman, enerji sektörünün fosil yakıtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarına doğru bir yönelim içerisinde olduğunu ifade etti.

Afrika kıtasının, özellikle güneş enerjisi santralleri başta olmak üzere, yeşil işler için büyük bir gelecek vadettiğini vurgulayan Kahraman, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in, 39. Afrika Birliği Zirvesi'nin açılışında yaptığı konuşmada, "Dünyanın en iyi güneş enerjisi potansiyelinin yüzde 60'ına Afrika sahip ancak kıta, küresel temiz enerji yatırımlarının yalnızca yüzde 2'sini alabiliyor." ifadelerini kullandığını hatırlattı.

"Büyük bir yenilenebilir enerji potansiyeli"

Dr. Gökhan Kahraman, "Afrika, yer altı doğal kaynaklarının zenginliğinin yanı sıra yer üstü kaynakları bakımından da dikkat çekici bir coğrafyadır. 1,5 milyarı aşan dinamik genç nüfusu ve geniş yüzölçümüyle birçok fırsatı bünyesinde barındırmaktadır. Haritalarda olduğundan küçük gösterilse de Afrika, dünyanın en büyük ikinci kıtasıdır. Bu coğrafi büyüklük, uygun yer şekilleri ve genç nüfusun varlığı, başta güneş enerjisi üretimi olmak üzere, büyük bir yenilenebilir enerji potansiyelini ortaya çıkarmaktadır." diye konuştu.

Afrika'nın, 2030'a kadar yaklaşık 310 gigavat yenilenebilir enerji kapasitesine ulaşmayı hedeflediğini aktaran Kahraman, Afrika'nın küresel güneş enerjisi potansiyelinin yüzde 60'ına sahip olmasına rağmen fiilen kullanılan kapasitenin hala çok düşük seviyede olduğunu belirtti.

Kahraman, bu farkın oluşmasında siyasi istikrarsızlık, düzenleyici kurumların yeteri kadar etkin olamaması, altyapı ve teknoloji eksiklikleri ile finansman zorluklarının başlıca nedenler olduğunu anlattı.

"600 milyon kişi elektriğe erişim sorunu var"

Afrika kıtasının, büyük kaynak potansiyeline ve enerji üretme imkanına sahip olmasına rağmen yaklaşık 600 milyon kişinin elektriğe erişim sorunu bulunduğuna işaret eden Dr. Gökhan Kahraman, 1 milyardan fazla kişinin temiz pişirme imkanlarından yoksun olduğunu söyledi.

Dr. Kahraman, bu sorunların çözümü için Afrika ülkelerinin, kendi saha gerçeklerine uygun ve rasyonel enerji politikaları geliştirmesi gerektiğini, karar vericilerin sahaya uyumlu, istikrarlı ve rasyonel temellere dayalı politikalar benimsemesinin hem uluslararası yatırımcıyı çekebileceğini hem de mevcut sorunların hafifletilmesine katkı sağlayabileceğini belirtti.

"Afrika, enerji dönüşümünü kendi ihtiyaçlarına göre yapılandırmalıdır." diyen Kahraman, kıtanın başta güneş enerjisi yatırımları olmak üzere rüzgar, jeotermal, batarya depolama, iletim ve dağıtım hatları, şarj istasyonları, akıllı tarım ve atık geri dönüşümü gibi alanlarda yeşil iş imkanları yaratabilecek potansiyele sahip olduğunu ifade etti."

"Yer altı ve yer üstü kaynakları birleştirildiğinde büyük bir güç ortaya çıkmaktadır"

Enerji politikaları uzmanı Kahraman, şöyle devam etti:

"Afrika'nın yer üstü doğal kaynak potansiyeli ile yer altı kaynakları birleştirildiğinde büyük bir güç ortaya çıkmaktadır. Özellikle madenlerin çıkarıldığı yerde işlenmesi ve ihracatının yapılması, ekonomik katma değeri artıracaktır. Bu potansiyelin verimli kullanımı, Afrika'yı küresel ölçekte bir güç merkezi haline getirebilir. Toplumsal ve siyasi istikrarın sağlandığı bölgeler, yabancı yatırımcılar için cazip olacaktır."

Afrika'nın aynı zamanda hidrokarbon kaynakları, kıymetli madenler ve nadir toprak elementleri bakımından da zengin bir coğrafya olduğunu anımsatan Kahraman, bundan istifade edilmesi için ham maddenin çıkarıldığı yerde zenginleştirilmesi, yerel ekonomiye katkı sağlayacak tedarik zincirlerinin oluşturulması ve ürün haline getirilerek ihraç edilmesinin ilk adımlar olacağını kaydetti.

Küresel güçler rekabet alanı

Dr. Gökhan Kahraman, Avrupa Birliği (AB), İngiltere, Almanya, Fransa, Danimarka ve Hollanda gibi ülkelerin Güney Afrika ve Senegal ile karbon emisyonlarını düşürme ve temiz enerjiye geçiş için işbirlikleri yürütmekte olduğuna işaret ederek doğal gazda Rusya'ya bağımlılığını azaltmak isteyen AB'nin, doğal gaz tedariğinde ve aramalarında Afrika'ya yönelmekte olduğunu söyledi.

ABD'nin de son dönemde iklim odaklı yaklaşımından kritik minerallerin tedarikine yöneldiğini anlatan Kahraman, Rusya'nın, tarihsel dayanışmacı yaklaşımını sürdürerek Mısır, Etiyopya, Nijer ve Güney Afrika ile nükleer enerji alanında işbirliği geliştirmekte olduğunu ifade etti.

Enerji politikaları uzmanı Kahraman, Çin'in, kritik mineraller ve yenilenebilir enerji ekipmanları üzerinden kıtanın neredeyse tamamında nüfuzunu artırmakta, Kuşak-Yol girişiminin Afrika boyutunu "Yeşil İpek Yolu" olarak yapılandırarak büyük ölçekli güneş enerjisi projelerini hayata geçirmekte olduğunu de sözlerine ekledi.

İstikrarlı ve güvenli ortam vurgusu

Kahraman, şu ifadeleri kullandı:

"Tarımın sürdürülebilirliği ve üretkenliği için gerekli teknolojileri kapsayan akıllı tarım alanında da çok sayıda yeni yeşil iş yaratılması beklenmektedir. Bu kapasitenin hayata geçirilebilmesi için öncelikle istikrarlı ve güvenli bir ortam, ardından altyapının geliştirilmesi için makul ve sürdürülebilir bir finansman akışı ve teknik donanımın artırılması gereklidir."

Son yıllarda kentleşme artmış olsa da kırsal kesimde yaşayan insanların enerjiye erişiminin hala sınırlı olduğuna dikkati çeken Kahraman, "Bu nedenle çatı tipi güneş enerjisi sistemleri veya biyoyakıt temelli çözümler desteklenmeli ve teşvik edilmelidir." dedi.

Gökhan Kahraman, Afrika'nın, kıtanın gerçekleriyle uyumlu ulusal enerji politikaları geliştirerek enerji tedarik güvenliğini sağlaması, yerel üretimi artırarak yerelleşmeyi desteklemesi, uluslararası yatırımları çekebilecek yatırım ortamları ve öngörülebilir enerji piyasaları oluşturulması gerektiğini vurguladı.

"Bu yaklaşım, yalnızca enerji ihtiyacını karşılamakla kalmayacak aynı zamanda kıtayı enerji ihracatçısı konumuna da taşıyacaktır." diyen Kahraman, Afrika kıtasındaki siyasi istikrarsızlık ve güvenlik sorunlarının yatırımcıları caydırabileceğini ifade etti."

Kahraman, sözlerini şöyle bitirdi:

"Bu nedenle yatırımcılar için istikrar, güvenlik ve güçlü bir hukuk sistemi kritik önemdedir. Batılı ülkeler, Çin ve diğer küresel aktörler Afrika'yı enerji alanında bir rekabet sahası olarak görmekte ve nüfuz alanları oluşturmaktadır. Ancak kıta, rasyonel politikalar çerçevesinde genç insan kaynağı, yer altı ve yer üstü potansiyellerinin hayata geçirilmesi ile yakın gelecekte küresel enerji denkleminde hak ettiği aktif konuma ulaşacaktır."