Birleşme ve Satın Almada 10 Milyar Dolar İşlem Hacmi Bekleniyor

Finans ve danışmanlık şirketi Ernst & Young'ın, "Birleşme ve Satın Alma İşlemleri 2009 Raporu"na göre, Türkiye, 2009 yılında birleşme ve satın alma işlemlerinde 5 yıl geriye gitti. Yabancı yatırımcıların gerçekleştirdiği işlemler, son 5 yılın en düşük seviyesine gerilerken, 2004 yılından bu yana ilk defa yabancı yatırımcılar liderlik koltuğunu yerli yatırımcıya bıraktı. Krizin etkilerinin azalması ve kredi notunun yükseltilmesinin etkisi ile Türkiye'de, 2010 yılında birleşme ve satın almada 10 milyar dolar seviyesinde işlem hacmi bekleniyor. Bu işlem hacminin ağırlıklı olarak enerji, hizmet, sağlık ve sigorta sektöründe gerçekleşmesi, talebin özellikle AB ülkeleri, ABD ve Körfez Ülkeleri'nden gelmesi öngörülüyor.

Ernst & Young'un, 2009 yılına ilişkin "Birleşme ve Satın Alma İşlemleri Raporu'nun sekizincisi, İstanbul'da düzenlenen bir basın toplantısı ile açıklandı. Ernst & Young Kurumsal Finansman Bölüm Başkanı Müşfik Cantekinler tarafından açıklanan rapora göre, 2009 yılında birleşme ve satın alma işlem hacminde ciddi bir daralma oldu. 2008 yılında gerçekleşen işlem sayısı 171 olurken, 2009 yılında bu rakam 116 adette kaldı. 2008 yılının son çeyreği, krizin etkilerini gösterdiği bir dönem olmasına rağmen, açıklanan işlemlerin toplam değeri 16.3 milyar dolar olarak gerçekleşti. 2009'da açıklanan işlemler 3.9 milyar doları ancak buldu. Bu rakamın, değeri açıklanmayan işlemlerle birlikte 5.7 milyar dolar seviyesine ulaştığı tahmin edilirken, söz konusu rakam 2009 yılında Türkiye'de gerçekleşen birleşme ve satın alma işlemlerinde yüzde 70 oranında bir düşüş olduğunu ortaya koydu.

-EN BÜYÜK İŞLEM 606 MİLYON DOLAR İLE TÜRKŞEKER'DE YAŞANDI-

Rapora göre, 2009 yılında milyar dolar değerinde hiçbir işlem gerçekleşmedi. 2009'un son iki ayında gerçekleştirilen Osmangazi, Yeşilırmak ve Çoruh elektrik dağıtım bölgelerine ilişkin özelleştirmeler ile Türkşeker'e ait fabrikalardan C portföyünün özelleştirme işlemleri, 1.8 milyar dolar değer ile toplam işlem hacminin önemli bir bölümünü oluşturdu. Rapora göre, en büyük işlem 606 milyon dolar ile Türkşeker'e ait fabrikalardan C portföyünün özelleştirmesi oldu. Değeri açıklanan işlemlerden özelleştirmeler hariç, en yüksek tutarlı işlem yine yılın sonlarına doğru açıklanan Krom Maden, Kop Krom ve Güney Krom'un 300 milyon dolar bedelle Taiyuan Iron & Steel Group Company'ye satışı oldu.

Bunun dışında Eczacıbaşı - Zentiva Sağlık ve Eczacıbaşı - Zentiva Kimyasal Ürünler'deki Eczacıbaşı hisselerinin 253.6 milyon dolara Zentiva'ya satışı, Finansbank Malta Holding'in NBG International'a 241 milyon dolara satışı ve izinleri yıl sonlarına doğru tamamlanan Lafarge Aslan Çimento'nun Oyak Grubu'na 218.5 milyon dolara satışı, yılın diğer büyük işlemleri oldu. Değeri açıklanan işlemlerden Yeşil Enerji'nin Statkraft'a ve Havaş'ın yüzde 35'inin HSBC Principal Investments ve İş Girişim Sermayesi ortaklığına satışı diğer büyük işlemler olarak raporda yer aldı.

-YABANCILAR LİDERLİK KOLTUĞUNU, YERLİ YATIRIMCIYA BIRAKTI-

Rapora göre, yaşanan küresel krizin yarattığı belirsizlik ve yatırım iştahındaki düşüş, Türkiye piyasalarında da kendini göstererek, birleşme ve satın almalarda limitli harekete neden oldu. Yabancı yatırımcıların gerçekleştirdiği işlemler son 5 yılın en düşük seviyesine geriledi. Bu nedenle 2004 yılından bu yana ilk defa yabancı yatırımcılar liderlik koltuğunu yerli yatırımcıya bıraktı. Yabancı yatırımcılar 2009 yılında işlem hacminin sadece yüzde 39'unu gerçekleştirdi. Son dört yılda 12-17 milyar dolar arasında seyreden yabancı yatırımcı işlem tutarı 2009 yılında 1.5 milyar dolar seviyesine geriledi. Türk yatırımcıların da işlemlerinde düşüş gözlenmesine rağmen, toplam işlem hacmindeki payları yüzde 61'i buldu ve 2008 yılındaki yüzde 26 ve 2007 yılındaki yüzde 34'lük seviyenin oldukça üzerine çıkmış oldu. Türk yatırımcılar toplam 62 adet, yabancı yatırımcılar ise 54 adet işlem gerçekleştirdi. Yerli yatırımcının işlem adedindeki orana bakıldığında yüzde 53 ile 2005 yılından bu yana en yüksek orana ulaştığı görülüyor.

-EN ÇOK İŞLEM YAPAN İLK 10'A SUUDİ ARABİSTAN VE BAE GİRDİ-

2009 yılında yabancı yatırımcıların küçük ölçekli şirketlere yatırım yaptıklarını ortaya koyan rapora göre, yabancı yatırım işlemlerinde AB ülkelerinin ağırlığı gözleniyor. Bu yıl en çok işlem yapan ilk on ülke listesine Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin de girmesi dikkat çekiyor. İlk onda AB ve Körfez ülkelerinin yanı sıra Kuzey Amerika ülkeleri de yer alıyor. 2009'da AB ülkeleri Avusturya önce çıkarken, İngitere, Almanya ve Fransa'da listenin ön sıralarında yer alıyor. Ülke bazında işlem adetlerinin 2 ile 5 arasında değiştiği belirtilen raporda, bu durumun piyasalarda yaşanan durgunluğun diğer bir göstergesi olduğu belirtiliyor.

-ÜLKE BAZINDA LİDERLİK YOK-

Rapora göre, yabancı yatırımcılarda ülke bazında bir liderlik söz konusu olmazken, işlem hacmi esas alındığında yabancı yatırımcılar içerisinde Çin, madencilik sektörüne yaptığı 300 milyon dolarlık yatırım ile birinci yer alıyor. Çin'i, Zentiva'nın, Eczacıbaşı-Zentiva Sağlık ve Eczacıbaşı-Zentiva Kimyasal Ürünler'deki Eczacıbaşı Holding'in kalan payını 253.6 milyon dolara alması ile Çek Cumhuriyeti izliyor. Bununla birilkte NBG'nin Finansbank'a yaptığı yatırımların devamı niteliğinde gerçekleşen 241 milyon dolar tutarındaki Finansbank Malta işlemi ile komşu ülke Yunanistan takip ediyor. Kanada, Norveç, Suudi Arabistan, İngiltere ve Birleşik Arap Emirlikleri, 75-300 milyon dolar arasında değişen işlem tutarları ile geçen yılın önemli tutarlarda işlem gerçekleştiren ülkeler arasında.

-ENERJİ SEKTÖRÜ 2009'DA ÖNE ÇIKTI-

2009'da işlem hacmi bazında incelendiğinde enerji sektörü, işlem adedi bazında bakıldığında yiyecek - içecek sektörü öne çıkıyor. Rapora göre, geçen yılın en büyük on işlemi içerisinde de enerji sektörü üç özelleştirmeyle dikkat çekerken, yiyecek-içecek sektörünün potansiyelinin bir işareti olan 18 işlem, bu anlamda enerji sektörünün sadece bir işlem önünde yer alıyor. İşlem hacmine bakıldığı zaman ise 1.362 milyon dolar ile enerji sektörü en önde gelen sektör konumunda.

-İLAVE NOT ARTIRIMI OLURSA 10 MİLYAR DOLAR YUKARI REVİZE EDİLEBİLİR-

Raporun açıklanmasının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Ernst & Young Kurumsal Finansman Bölüm Başkanı Müşfik Cantekinler, Türkiye için 2010 yılında birleşme ve satın alma işlem hacminin 10 milyar dolar seviyesinde beklendiğini açıkladı. Cantekinler, bu durumu yavaş bir toparlanma eğiliminin olması ve Türkiye'nin uluslar arası derecelendirme kuruluşları tarafından kredi notunun yükseltilmesine bağladı. Bir gazetecinin, "İlave not artırımı geldiğinde, 10 milyar dolar yukarı doğru revize edilir mi?" şeklindeki sorusuna Cantekinler, "Not artırımı 10 milyar doları yukarı revize edebilir" dedi.

-2010'DA BİRLEŞME VE SATIN ALMA TALEBİ AB, ABD VE KÖRFEZ'DEN GELMESİ BEKLENİYOR-

Birleşme ve satın almada 25-30 miyar dolara ulaşacak bir potansiye olduğunu dile getiren Cantekinler, "EİAŞ'nin santralları, Milli Piyango, otoyollar ve köprüler gündemde. Limanlar var. Belki 2011'e kalabilecek kamu bankalarının özelleştirmesi var. Bütün bunları da hesapladığımızda 25-30 milyar dolarlık bir potansiyel var. Ancak beklentimizi 10 milyar dolarda tutmamız daha sağlıklı" dedi. Cantekinler, Türkiye'de 2010 yılında birleşme ve satın almada enerji, hizmet, sağlık ve sigorta sektöründe ağırlıklı işlem hacmi gerçekleşmesini beklediklerini, bu talebin özellikle AB ülkeleri, ABD ve Körfez Ülkeleri'nden gelebileceğini tahmin etti.

-EN BÜYÜK ANLAŞMAZLIK "FİYAT" KONUSUNDA YAŞANIYOR-

Ernst & Young Kurumsal Finansman Direktörü Senem Başyurt ise raporun hazırlanması sırasında, işadamları ile bir anket yaptıklarını söyledi. Bu anket sonucuna göre, birleşme ve satın almalarda en önemli problemin fiyat olduğunun ortaya çıktığını dile getiren Başyurt, ayrıca 2010 yılını değerlendiren ankete katılanların yarıdan fazlasının, birleşme ve satın almada 6-10 milyar dolar seviyesinde işlem hacmi beklentisi olduğunun ortaya çıktığını söyedi. Başyurt, iş adamlarının 2010 yılının "durağan" geçmesini beklendiğini de söyledi. Başyurt, 2009 yılında hemen hemen hiç hareket görülmeyen gayrimenkulde, bu yıl bir hareket beklendiğinin de raporda ortaya çıktığını sözlerine ekledi. (ANKA)

(HMD/HF/BÜN)