Gazze'nin 2013 Yılı

Yıllardır İsrail'in ablukası altında zor günler geçiren Gazze'de, 2013 yılının ilk yarısında gerçekleşen ziyaretler ve bölgedeki gelişmelerle ablukanın kalkacağı ve sıkıntılarının dineceği yönünde umutlanan bölge halkı, yılın ikinci yarısındaki olaylarla büyük bir hayal kırıklığı yaşadı.

Yılın ilk günlerinde bölgede gerçekleşen en önemli gelişmelerden biri 22 Ocak'ta Malezya Başbakanı Muhammed Necib'in Gazze'yi ziyareti oldu. Necib, burada, İsrail'in 2012'deki saldırısında zarar gören Gazze'deki Filistin Hükümeti binasının yeniden inşası için finansman sağlayacaklarını açıkladı ve Malezya'nın yaptırdığı bir okulun açılışını gerçekleştirdi.

Ocak ayındaki bir başka önemli gelişme de Hamas kontrolündeki bölgede Filistin'in diğer etkin hareketi Fetih, Gazze'de ilk kez kuruluş yıl dönümünü kutladı. Bu durum, Filistin'deki parçalanmışlığa ve ablukaya son vereceği yönünde umutların yeşermesine vesile oldu. Şubat ayı başlarında, bu yöndeki umutları daha da pekiştiren olay, aynı anda hem Batı Şeria'da hem de Gazze'de seçmen kayıt merkezlerinin açılması oldu.

"Gazze, Mursi döneminde rahat bir nefes aldı"

Mısır'da "25 Ocak devrimi"nin ardından 30 Haziran 2012'de demokratik seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi yönetiminin bölgeyle ilişkileri de 2013 yılının ilk döneminde Gazzelileri rahatlatan bir başka unsur oldu.

Yıllardır süren İsrail ablukası nedeniyle adeta "açık bir cezaevi" konumundaki bölgenin adeta "can damarı" olan, Mısır sınırındaki tünellerden bu dönemde önemli oranda mal akışı gerçekleştirildi. Ayrıca Mısır'la Gazze arasındaki tek çıkış noktası olan Refah Sınır Kapısı'nın da çift yönlü açılması, Gazze'nin dünyayla irtibatının sağlanmasına vesile oldu. Sınır kapısının açılması çok sayıda yardım heyetinin yanı sıra konferanslara katılmak üzere ilk defa edebiyat, medya ve siyaset dünyasından önemli şahsiyetlerin Gazze'ye gelmesine imkan sağladı. Yılbaşından haziran ayına kadar geçen süreçte Gazze'yi, Arap ve Avrupa ülkelerinden 180 heyet ziyaret etti.

Bu dönemde Gazze'de tünellerden geçirilen malzemeler sayesinde inşaat sektöründe daha önce benzeri görülmemiş bir canlılık yaşandı. Katar'ın Gazze'de başlattığı 500 milyon dolarlık inşaat yardımı projesi de bu canlılığa eklenince Refah Sınır Kapısı büyük bir hareketlilik geçirdi. İnşaat sektöründeki bu canlılık binlerce Gazzeliye iş imkanı sağladı.

"İsrail'in Türkiye'den özür dilemesi"

İsrail'in mayıs ayının sonlarında, Mavi Marmara gemisi'ne düzenlediği saldırıdan dolayı Türkiye'den özür dilemesinin ardından, Gazze ile arasındaki tek ticari sınır kapısı Kerm Ebu Salim'den de mal geçişine izin verilmesi Filistinlileri biraz daha rahatlattı.

Gazzelileri yıl içinde umutlandıran son konu ise haziran ayında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yapacağını açıkladığı ziyaret oldu. Gazzeliler, Filistinli gruplar arasındaki parçalanmışlığın ve İsrail ablukasının son bulması konusunda büyük umut bağladıkları Erdoğan'ın gelişini büyük bir sabırsızlıkla beklemeye başladı.

Mısır'da askeri darbe, Gazze'yi de vurdu

Yılın ilk yarısında Gazzelileri umutlandıran gelişmeler, Mısır'da 30 Haziran'da başlayan gösterilerin ardından 3 Temmuz'da gerçekleşen askeri darbeyle kesintiye uğradı. Seçilmiş Cumhurbaşkanı Mursi'nin görevinden uzaklaştırıldığı darbe, Mısır yanı sıra en çok Gazze'yi etkiledi. Mısır ordusu sınırdaki tünelleri yıkması ve Refah Sınır Kapısı'nı kapatması, geçen sürede kısmen rahatlayan Gazzeliler, yeniden eski sıkıntılı günlerine döndü. Darbenin ardından kapatılan Refah Sınır Kapısı, acil durumlar için zaman zaman kısa süreliğine açılıyor.

Mısır sınırındaki tüneller aracılığıyla geçirilen akaryakıtın kesilmesi, sanayi sektörüne vurduğu büyük darbenin yanı sıra yakıtla çalışan Gazze'deki tek elektrik santralini de durma noktasına getirdi. Bu dönemde ziraat, inşaat, sanayi ve elektriğe dayalı diğer sektörlerde çalışan işçilerin yüzde 90'ına yakınının işten çıkarıldığı belirtildi. Yüzlerce işyerinin kapandığı 2013'ün üçüncü çeyreğine gelindiğinde, bir önceki yıl yüzde 27 olan işsizlik oranının yüzde 37'ye yükseldiği bildirildi.

Bu dönemde başlayan yakıt ve elektrik sıkıntısı, çevresel sorunların da doğmasına neden oldu. Atık su arıtma istasyonlarının çalışmaması sonucu, karada ve denizde çevresel kirlilik oranı arttı. Refah Sınır Kapısı'nın kapatılmasıyla sağlık alanında da büyük bir sıkıntı yaşandı. Gazze'deki imkanların yetersizliği nedeniyle tedavi için yurt dışına gitmek isteyen hastalar büyük zorluklarla karşılaştı, bölgeye ilaç girişinde de yüzde 30'luk bir düşüş meydana geldi.

Yılın son ayında, Mısır'da darbeyle görevinden uzaklaştırılan Mursi ve aralarında eski yardımcıları ile İhvan yöneticilerinin de bulunduğu toplam 35 kişiye, "Mısır devletinin çıkarlarına zarar vermek amacıyla Hamas hareketi, Lübnan'daki Hizbullah örgütü ve İran Devrim Muhafızları'yla işbirliği yapma" suçlamasıyla açılan davalar sonrasında, Mısır-Hamas ilişkileri çıkmaza girdi. Bu durumda, Hamas ve Fetih arasındaki uzlaşmayı sağlamada aracılık görevi yapan Mısır'ın çekilmesiyle Filistinli gruplar arasındaki uzlaşma umutlarının da "başka bahara" kaldığı şeklinde değerlendiriliyor. - Gazze