Yemen'de Çatışmalar Yeniden Alevlendi

Yemen'in doğusundaki petrol zengini Hadramevt vilayetinde, hükümet güçleri ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) destekli ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyi (GGK) güçleri arasında çatışmalar yeniden alevlendi.

Ülke topraklarının yaklaşık üçte birini oluşturan Hadramevt'te yaşanan gelişmeler, Yemen'in son yılların en ağır insani ve ekonomik krizlerinden biriyle karşı karşıya olduğu bir dönemde, sahadaki askeri gerilimin tırmanması, takviye birliklerinin sevk edilmesi ve taraflar arasındaki karşılıklı suçlamaların gölgesinde yaşanıyor.

Hadramevt Valisi Salim el-Hanbeşi, sabahın erken saatlerinde yaptığı açıklamada, askeri bölgelerin kontrol altına alınması, silahların etkisiz hale getirilmesi ve bölgenin "yalnızca kaosa hizmet eden tehlikeli senaryolardan" korunması amacıyla bir operasyon başlatıldığını duyurdu.

Yemen resmi haber ajansı SABA'nın aktardığına göre Hanbeşi, "Askeri Alanların Kontrolünü Ele Geçirme" adı verilen operasyonun amacının, vilayetteki askeri tesislerin barışçıl ve düzenli bir şekilde teslim alınması olduğunu belirtti.

Hanbeşi, askeri alanların hangi güçlerden teslim alınacağını açıkça ifade etmekten kaçındı.

Yemen Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanı Muammer el-İryani ise, dün devlet televizyonu Yemen TV'de yaptığı açıklamada, GGK unsurlarının Hadramevt'teki bazı askeri alanlardan çekildiğini belirtmişti.

Hadramevt Valisi Hanbeşi, operasyon komutanı olarak atandı

Askeri operasyonun duyurusu, Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi'nin, Hadramevt Valisi Hanbeşi'yi "Vatan Kalkanı Kuvvetleri"nin Hadramevt'teki komutanı olarak atamasından saatler sonra geldi.

Yemen'in resmi haber ajansı SABA'ya göre kararda, Hanbeşi'ye vilayette güvenlik ve düzenin yeniden tesis edilmesi için tam askeri, güvenlik ve idari yetkiler verildiği belirtildi.

Atamanın, gerekçelerinin ortadan kalkması ya da Başkanlık Konseyi Başkanı ve Yemen Silahlı Kuvvetleri Yüksek Komutanı tarafından alınacak yeni bir kararla sona ereceği kaydedildi.

"Vatan Kalkanı Kuvvetleri", 2023 yılında Reşad el-Alimi'nin kararıyla kurulmuş olup, Yemen Silahlı Kuvvetleri Yüksek Komutanlığına bağlı olarak faaliyet yürütüyor.

Çatışmalar ve hava saldırıları

Askeri operasyonun açıklanmasının ardından, Hadramevt'te hükümet güçleri ile Güney Geçiş Konseyi unsurları arasında çatışmalar yaşandı, bölgeye yönelik hava saldırıları düzenlendiği bildirildi.

Yemen Enformasyon Bakan Yardımcısı Abdülbasit el-Kaidi, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hadramevt ve Mahra vilayetlerinde GGK güçlerinin son dönemde ele geçirdiği mevzilerden çıkarılması amacıyla başlatılan "kampların teslimi" operasyonunun ardından sabah saatlerinde çatışmaların başladığını söyledi.

Kaidi, söz konusu operasyonun, Aralık ayı başından bu yana gerginliğin arttığı Hadramevt Vadisi ve Hadramevt Çölü bölgelerinde güvenlik ve istikrarın sağlanması ve sivillerin korunmasına yönelik hükümet taahhüdü kapsamında yürütüldüğünü ifade etti.

Öte yandan askeri alanların teslimi sırasında hükümet güçleriyle çatışan GGK unsurlarını hedef alan hava saldırıları gerçekleştirildi.

GGK'ye yakınlığıyla bilinen "Bağımsız Aden Televizyonu" ise son dakika bülteninde, "Güney Silahlı Kuvvetleri'nin Şebve vilayetinden El-Abr kavşağına doğru ilerlediğini" ve El-Abr bölgesine askeri takviye birlikleri sevk edildiğini duyurdu.

Kanal, GGK'nin resmi sözcüsü Enver et-Temimi'nin, "Güney Arabistan'da (Güney Yemen) yaşananlar tam anlamıyla bir saldırıdır" ifadelerini kullandığını aktardı.

GGK güçleri sözcüsü Muhammed en-Nakib de bugün, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabında yayımladığı görüntülü açıklamada, yaşananları "kuzey-güney savaşının başlangıcı" olarak nitelendirdi ve bunun "varoluşsal ve kader belirleyici" olduğunu savundu.

Nakib, kendi ifadeleriyle "Müslüman Kardeşler (İhvan el-Müslimin) milisleri ve El Kaide" olarak tanımladığı, hükümet güçlerini kastederek, büyük çaplı bir saldırının püskürtüldüğünü ve bunun Suudi Arabistan'ın desteğiyle gerçekleştiğini vurguladı.

Suudi Arabistan uçağının Aden'e inişine izin verilmedi

Suudi Arabistan'ın Yemen Büyükelçisi Muhammed Al Cabir, Güney Geçiş Konseyi (GGK) Başkanı Aydarus ez-Zübeydi'nin, geçici başkent Aden'e Suudi Arabistanlı bir heyeti taşıyan bir uçağın inişine izin vermediğini açıkladı.

Al Cabir, X platformundaki hesabından yaptığı yazılı açıklamada, Suudi Arabistan'ın haftalardır GGK ile yaşanan gerilimi sona erdirmek, GGK güçlerinin Doğu Yemen'deki Hadramevt ve Mahra vilayetleri dışındaki askeri alanlardan çekilmesini sağlamak ve bu alanların Hadramevt'teki Vatan Kalkanı Kuvvetleri'ne devrini temin etmek için yoğun çaba sarf ettiğini belirtti.

Ancak bu girişimlerin, Zübeydi'nin "sürekli reddi ve uzlaşmaz tutumu" nedeniyle sonuçsuz kaldığını kaydeden Al Cabir, bunun son örneğinin dün Aden'e iniş yapması planlanan resmi Suudi Arabistan heyetini taşıyan uçağa izin verilmemesi olduğunu ifade etti.

Al Cabir, söz konusu heyetin bazı GGK liderleriyle birlikte Aden'e gelmesinin, herkesin yararına olacak çözümler ve çıkış yolları bulunması amacıyla planlandığını belirterek, Zübeydi'nin Aden Havalimanı'ndaki hava trafiğinin kapatılması yönünde doğrudan talimat verdiğini ve bunun Yemen halkına ciddi zararlar verdiğini savundu.

Bu tutumu, "siyasi, askeri ve güvenlik alanındaki koordinasyon çabalarını baltalayan, gerilimi tırmandıran ve gerilimi azaltmayı reddeden tehlikeli bir emsal" olarak nitelendiren Al Cabir, söz konusu adımların Zübeydi'nin "kişisel siyasi ve mali çıkarlarını öncelediğini" ve güney davası ya da Yemen'in genel çıkarlarıyla ilgisi olmayan gündemlere hizmet ettiğini söyledi.

Al Cabir, Zübeydi'yi, Yemen Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi üyesi olmasına rağmen siyasi yükümlülüklerini dikkate almadan tek taraflı kararlar almakla suçladı.

Bu kararların en ciddisinin, Hadramevt ve el-Mahra'ya yönelik askeri operasyonların liderliğini üstlenmesi olduğunu ifade eden Al Cabir, bu durumun güvenlik ihlallerine ve sivil kayıplara yol açtığını belirtti.

Yaşanan gelişmeler, GGK'nin Aralık ayı başlarında Hadramevt ve el-Mahra vilayetlerinde kontrol sağlamasının ardından ülkede benzeri görülmemiş bir tırmanışın yaşandığı bir döneme denk geliyor.

Söz konusu iki vilayet, Yemen topraklarının yaklaşık yarısını kapsıyor ve Suudi Arabistan ile sınır komşusu konumunda bulunuyor.

Bu gelişmelerin ardından Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi, "cumhuriyeti bölmeye yönelik girişimlere" karşı 90 gün süreli ve yenilenebilir bir olağanüstü hal ilan etmişti.

Alimi ayrıca, BAE ile yapılan ortak savunma anlaşmasının iptal edildiğini duyurarak, BAE güçlerinin 24 saat içinde Yemen'den çekilmesini talep etmişti.

Suudi Arabistan, BAE'yi GGK güçlerini Hadramevt ve Mahra'daki güney sınır hattında askeri operasyonlar yürütmeye zorlamakla suçlarken, Abu Dabi yönetimi aynı gün bu iddiaları reddetti.

Yemen'deki gerilim, Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu'nun salı günü sabah erken saatlerde, GGK kontrolündeki Hadramevt'in Mukalla Limanı'na ulaştığı bildirilen silah sevkiyatlarını hedef alan hava saldırıları düzenlemesiyle daha da tırmandı.

Söz konusu silahların, BAE'nin Fuceyra Limanı'ndan iki gemiyle gönderildiği belirtildi.

Aynı gün BAE, 2019 yılında Arap Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu içindeki askeri varlığını sonlandırdığını hatırlatarak, Yemen'de kalan "terörle mücadele unsurlarının" da görevlerinin tamamlandığını duyurdu.

GGK ise ardı ardına gelen Yemen hükümetlerinin güney bölgelerini siyasi ve ekonomik olarak marjinalleştirdiğini savunarak ayrılma talebini gündemde tutuyor.

Yemenli yetkililer bu iddiaları reddederken, ülkenin birliğine bağlılıklarını vurguluyor.

GGK Başkan Yardımcısı Ahmed Said bin Berik, 30 Aralık'ta yaptığı açıklamada, "Güney Arabistan Devleti'nin ilanı her zamankinden daha yakın." ifadelerini kullandı.

Yemen, 22 Mayıs 1990'da Yemen Arap Cumhuriyeti (Kuzey Yemen) ile Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti'nin (Güney Yemen) birleşmesiyle kurulmuştu.