12. Kalkınma Planı TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanvekili, MHP İstanbul Milletvekili İsmail Faruk Aksu, "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uygun ve sistemin tüm unsurlarıyla kökleşmesi için başta Plan'da da öngörülen katılımcı ve kapsayıcı yeni bir anayasa olmak üzere Meclis İçtüzüğü de dahil diğer uyum düzenlemelerinin yapılmasını gerekli görüyoruz." dedi.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekilleri, 12. Kalkınma Planı'na ilişkin değerlendirme ve eleştirilerde bulunuyor.

CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, Türkiye'nin makro planlamaları için çok önemli bir işlevi yerine getiren Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) gibi bir kurumun bugün olmadığını, bugünkü kurumların da DPT'nin yerini tutmasının mümkün olmadığını belirterek, DPT'nin yeniden kurulması gerektiğini söyledi.

Plan'da dünyada ilk 10 ekonomi arasına girme hedefinin bulunduğunu anlatan Türeli, "Bu sadece bize bağlı bir şey değil. Biz arabayla 100 kilometre hızla gidiyoruz, 120 kilometre hızla giden bizi geçer. Nasıl bir varsayım, ne düşünülüyor? Hangi ülkelerin yavaşlayacağı düşünülüyor? Biz nasıl hızlanacağız, nasıl geçeceğiz onları? Biz ikinci 10'dayız. İlk 10'dakilerle çok büyük fark var aramızda. İddia koymak güzel ama bunun altı nasıl dolacak? Dinamik bir çerçeve değil." diye konuştu.

AK Parti'nin çok iddialı bir şekilde 2023 hedefleri koyduğunu anımsatan Türeli, milli gelir, ihracat, enflasyon gibi önemli göstergelerin hiçbirinin gerçekleştirilemediğini belirtti.

Türeli, Plan'ın kendi içinde tutarlı olmadığını, diğer dokümanlarla çeliştiğini, gerçekçi tespitler içermediğini öne sürerek, bu durumun, Plan'ın önümüzdeki dönemde ekonomiye yön verme niteliğini ortadan kaldırdığını ifade etti.

"Demokrasi ve özgürlük bu Kalkınma Planı'na uğramamıştır"

HEDEP Grup Başkanvekili Hakkı Saruhan Oluç, Devlet Planlama Teşkilatının lağvedilmesinin ardından kalkınma planlarının, hedefler açısından ciddiyetini kaybeden metinler olduğunu savundu.

AK Parti iktidarları döneminde birçok alanda "açık irtifa kaybı yaşandığını" iddia eden OIuç, "Demokrasi ve özgürlük bu Kalkınma Planı'na uğramamıştır. Bir öncekinde de böyleydi." dedi.

Demokrasi olmadan adil ve sağlıklı bir ekonomi olamayacağını dile getiren Oluç, "AK Parti iktidarı, istikrarlı bir öngörüsüzlük iktidarı haline gelmiştir. 11. Kalkınma Planı'ndaki hedeflere ulaşılamamıştır." görüşünü savundu.

Kalkınma Planı'nda, "mezarda emeklilik" söylemine uygun ifadeler bulunduğunu söyleyen Oluç, "Plan, emeklilik konusunda IMF'siz bir IMF programı uygulanmasını vadediyor." dedi.

Oluç, demokratik bir anayasanın hazırlanması gerektiğini de belirtti.

"12 yılda Türkiye'yi 30 yıl geriye götürme başarısı gösterdiniz"

İYİ Parti Grup Başkanvekili Erhan Usta, haziran ayında TBMM'ye sunulması gereken 12. Kalkınma Planı'nın, ekim ayında Meclise geldiğini belirterek, "Bu durum, iktidarın, Cumhurbaşkanlığının bu işlere verdiği kıymeti gösteriyor." diye konuştu.

Plan'da, bazı trend kavramların yüzlerce kez yer aldığını anlatan Usta, bu kavramlardan "yeşil dönüşüm" için ne kadar kaynak ayrıldığını sordu. Usta, bu kavramlar için hiç kaynak ayrılmadığını da ileri sürdü.

Usta, 11. Kalkınma Planı'ndaki hedeflere ulaşılamamasına uluslararası gelişmelerin gerekçe gösterildiğini söyleyerek, "Türkiye'nin 10. büyük ekonomi olma hedefi 2023'teydi, şimdi 2053'e ertelediniz. 11 tane seçim aldınız, hedeflere ulaşamadınız." ifadelerini kullandı.

İktidarın, 2023'e yönelik ihracat, enflasyon ve işsizlik hedeflerinin de gerçekleşmediğini kaydeden Usta, "12 yılda Türkiye'yi 30 yıl geriye götürme başarısı gösterdiniz, sizi tebrik ediyorum." dedi.

Vatandaşın çok mutsuz, kaygılı ve geleceğiyle ilgili endişeli olduğunu savunan Usta, "Memleketimiz için iyi şeyler olsun istiyoruz. Plana ilişkin önerilerimiz olacak. Plan'daki makro dengeleri bozmadan birtakım değişiklikler yapılırsa iyi olur." değerlendirmesinde bulundu.

"Çok fazla rakam var ama nasıl olacağını bilmiyoruz"

Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Selim Temurci, Plan'da çok güzel hedefler, önemli bulgu ve tespitlerin yer aldığını, bunları okuduklarında heyecanlandıklarını söyledi.

Bu tür planların, ülkelerin meydan okuması anlamına geldiğini belirten Temurci, "Bu nedenle kalkınma planları içselleştirilmelidir. Burada yazanları uygulamak için iktidara büyük iş düşmektedir." dedi.

Planın hiçbir yerinde rasyonel olmayan ekonomi politikalarına dair öz eleştiri bulunmadığını anlatan Temurci, "İçsel bir eleştiri yapmadan başarısızlığın nedenlerini depreme, salgına, uluslararası konjonktüre bağlarsak doğru olmaz." diye konuştu.

Temurci, Plan'da 900'den fazla maddenin yer aldığını belirterek, "Maddelerin hepsinde 'hayır' diyebileceğimiz bir şey yok. Eleştiri yaparız ama 'hayır' diyemeyiz. Plan'ın problemi şu; çok fazla rakam var ama nasıl olacağına dair altlıklarını bilmiyoruz. Plan'ın performansı açısından daha fazla detay konuşmamız lazım." görüşünü dile getirdi.

"Her şartta önceliğimiz, depremin yaralarının sarılmasıdır"

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanvekili, MHP İstanbul Milletvekili İsmail Faruk Aksu, Plan'daki bazı hedefleri sıralayarak, 12. Kalkınma Planı'nı, "Türkiye'yi muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkarma hedefi doğrultusunda gelecek 30 yılda dünyayı şekillendirmesi beklenen gelişmeler dikkate alınarak hazırlanan kapsamlı ve uzun vadeli bir yol haritası" olarak nitelendirdi.

6 Şubat'ta meydana gelen depremlerin yol açtığı hasarın onarımına yönelik harcamaların bütçeye ciddi bir yük getirdiğinin altını çizen Aksu, "Bu yılın 9 ayında merkezi yönetim bütçe açığı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 77,7 artarak 512 milyar 602 milyon lira olmuştur. Parti olarak her şartta önceliğimiz, depremin yaralarının sarılmasıdır. Hükümetimiz de bu kararlılıktadır. Nitekim Kalkınma Planı ve bütçenin bu anlayışla hazırlandığı görülmektedir." diye konuştu.

İstanbul başta olmak üzere deprem riski taşıyan yerleşimlerin süratle dönüştürülmesinin ertelenemez bir gereklilik olduğunu belirten Aksu, bu doğrultuda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle oluşturulan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nı değerli bulduklarını, kentsel dönüşüme ilişkin kanun teklifiyle dönüşüm sürecinin hızla ilerletilmesini gerekli gördüklerini söyledi.

İsmail Faruk Aksu, Plan dönemi uygulamalarının, Türk milleti ortak paydasında yaşama iradesinin güçlendirilmesine, toplumsal ahlak ve kalitenin tesisine, terörün kökünün kazınmasına, çok boyutlu milli bir dış politika ile caydırıcı bir savunma ve güvenlik politikası uygulanmasına yardımcı olmasını temenni ederek, "Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uygun ve sistemin tüm unsurlarıyla kökleşmesi için başta Plan'da da öngörülen katılımcı ve kapsayıcı yeni bir anayasa olmak üzere Meclis İçtüzüğü de dahil diğer uyum düzenlemelerinin yapılmasını gerekli görüyoruz." ifadelerini kullandı.

"Kalkınma Planı'nın hedefleri oldukça büyük"

AK Parti Uşak Milletvekili İsmail Güneş, İsrail-Filisin çatışmasına değinerek, İsrail'in yayılmacı politikasına artık "dur" denilmesi gerektiğini, ABD'den medet ummanın gaflete düşmek olduğunu söyledi.

Gazze'de yaşananların sadece Filistinlilerin ya da Arapların sorunu olmadığına işaret eden Güneş, "Gazze'de yaşananlar tüm Müslümanların sorunudur. Çünkü İsrail'in yaptıkları bugün Filistin'le sınırla kalmayacak. Bu nedenle İslam İşbirliği Teşkilatı burada inisiyatif almalıdır." değerlendirmesini yaptı.

Hedeflere ulaşılamadığı eleştirilerine cevap veren Güneş, "Planlarda MİT krizi, Gezi olayları, darbe girişimi yoktu. Dünyada pandemi krizi, Ukrayna- Rusya savaşı gibi bilinmezlikler yoktu, 11 ilimizi etkileyen çok büyük bir deprem ihtimali yoktu. Bunlar hedeflere ulaşmanızı engelleyebiliyor." dedi.

Güneş, 11. Kalkınma Planı'ndaki Gayri Safi Milli Hasıla beklentisinin, kişi başına milli gelirin, ihracat hedefinin, işsizlik oranlarının hemen hemen gerçekleştirildiğini dile getirdi.

Plan'da yer alan hedeflerden bahseden Güneş, şöyle devam etti:

"Afetlere dirençli şehirler oluşturmak bizim hedefimiz. Adaleti esas alan demokratik iyi yönetişim anlamında pek çok adımlar AK Parti iktidarında atıldı. Fırsat eşitliği alanında, seçme yaşının indirilmesi alanında reformlar yapıldı. Kadınlardaki istihdam oranı yüzde 35, üniversiteleşme oranı yüzde 49'lara çıktı. Bu nedenle Kalkınma Planı'nın hedefleri oldukça büyük. Kovid salgını ve Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle dünya ortalama yüzde 2,5, gelişmiş ülkeler 1,4 büyürken biz 4,7 büyümüşüz. Bu plan dönemindeki temel hedeflerimizden biri de 5 milyon kardeşimizi istihdam etmeyi hedefliyoruz. Yurt içi tasarruflarımızı yüzde 30'dan yüzde 32'lere çıkarmayı planlıyoruz."