"Suriye'deki Benzeri Görülmemiş Bir Durum"

Meltem Bulur - Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Türkiye Temsilcisi Carol Batchelor, Suriye'de yaşanan durumun şimdiye kadarki en kötü yerinden edilme olduğunu belirterek, "Gelecek yılın sonuna kadar bir çözüm bulunmazsa Suriye nüfusunun yüzde 75'i insani yardıma muhtaç durumda kalacak. Bu benzeri görülmemiş bir durum" dedi.

Batchelor, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kişilerin ne sebeple olursa olsun yaşamını tehdit eden koşullarla karşı karşıya olması nedeniyle ülkelerinden kaçma durumunda kalmalarının uluslararası mülteci hukuku meselesi olduğunu söyledi. Bu durumdaki kişilerin kendi topraklarına yeniden dönebileceği zamana kadar yaşamalarını garantiye alması gerektiğini belirten Batchelor, ülkelere Suriyeliler için vize rejimlerini kolaylaştırmaları çağrısında bulundu.

Batchelor, Türkiye ile Suriye'ye komşu diğer ülkelerin iki buçuk yıldır bunu yaptığını vurguladı.

Suriye'den kaçanların yüzde 76'sının kadın ve çocuk olduğuna dikkati çeken Batchelor, şöyle devam etti:

"Çatışmayla ilgisi olmayan siviller Suriye'deki korkunç ve trajik durumdan kaçıyor. Bu yüzden biz bunun uluslararası hukukun bir konusu olduğunu hatırlatıyor ve şimdiye kadar komşu devletlerin yapmış olduğu ülkelerine girişlerini sağlama yolları için dünyadaki tüm devletlere çağrıda bulunuyoruz. Başka bir ülkenin topraklarına giren kişi, o ülkenin uyguladığı vizeye sahip olmayabilir. Eğer bir savaştan kaçıyorsanız pasaport almak ya da belge hazırlamak için vaktiniz olmayabilir. Birçok Suriyeli geceleri küçük bir valiz ve üzerindeki giysilerle ülkelerinden kaçmak zorunda kalıyor ve ülkeler yüzde 50'den fazlası çocuk olan bu insanları korumalı. Bazı Suriyeliler, ailenin diğer fertlerinin yaşadığı ülkelere gidecektir. Biz de ülkelerden aile birleşimlerini, gelen kişilerin vizesi ya da pasaportu olsun ya da olmasın sağlaması ve kolaylaştırması çağrısında bulunuyoruz. Bu ülkelerden, sınırlarında gördükleri umutsuz Suriyelilere ulaşıp onları korumasını ve bu sayede onların hayatta kalmalarını sağlamalarını istiyoruz."

Batchelor, geçen günlerde açıklanan "6. Suriye Bölgesel Müdahale Planı"nda istenen 6,5 milyar doların BM tarihinde şimdiye kadar yerlerinden edilen ve mülteci durumuna düşen insanlar için ilk kez istendiğini açıkladı.

Bunun olağanüstü bir talep olduğunu belirten Batchelor, Suriye'deki durumun da olağanüstü olduğunu vurguladı. Bu rakama mümkün olduğunca ulaşmanın herkesin çıkarına olduğunu ifade eden Batchelor, Suriye konusunda en iyi çözümün siyasi çözüm olduğunu ve bu çözüm bulunana kadar insani ihtiyaçların sağlanmasını garantiye almaya çalıştıklarını yineledi. Batchelor, siyasi çözümü hızlandırmanın en iyi yaklaşım olduğunu dile getirdi.

Cenevre-2 Konferansı'na ilişkin değerlendirmede bulunan Batchelor, 22 Ocak'ta yapılacak konferansın siyasi bir girişim olduğunu ve çözümleri belirlemenin tüm tarafların masaya oturmasıyla mümkün olduğunu ifade etti. BMMYK'nın 350 konvoyunun düzenli olarak Suriye'ye gittiğini ancak Suriye içindeki insanlara ulaşmanın çok zor olduğuna dikkati çeken Batchelor, görüşmelerden bu kişilere insani yardım götürmek ve sağlamak konusunda yeni yollar ve çözüm önerileri beklediklerini anlattı. Batchelor, siyasi çözüm bulmak konusunda girişimde bulunacak tüm aktörleri masada görmek isteyeceklerini ve tarafların doğrudan ya da dolaylı çözüm bulmak için yeni adımlar atmaları konusunda onları yüreklendirdiklerini belirtti.

Geçen haftalarda çok zorlu kış şartlarının yaşandığını hatırlatan Batchelor, Suriye'nin içinde çocukların ölümü gibi trajik durumlara şahit olunduğunu ve bunun olağanüstü bir yardım miktarı açıklanmasının nedenlerinden biri olduğunu söyledi. Kış için Türk Kızılayı ve AFAD ile yakın bir işbirliği içinde hareket ettiklerini anlatan Batchelor, bu çerçevede çadır yangınlarına karşı tedbirlerden, kötü hava koşullarına dayanıklı kumaşlara kadar her ayrıntının düşünüldüğünü söyledi. Suriyelilerin çadırlarda üçüncü kışını geçirdiğini hatırlatan Batchelor, 200 binden fazla kişi için çadır sağlandığını belirtti.

Kışa hazırlık -

Bölgede kışa hazırlık programı kapsamında şimdiye kadar 200 milyon dolar harcandığını bu rakama Türkiye'de dağıtılan 55 bin ısıtıcının da dahil olduğunu aktaran Batchelor, Türkiye'deki Suriyeliler için 250 bin termal battaniye ile 150 bin kışlık kıyafet dağıtılacağını, UNICEF'in de çocuklar için ayakkabı yardımında bulunacağını söyledi .

Zorlu kış koşullarında eksikleri tespit ederek paket programlar hazırladıklarını, çocuklara aşı programı uyguladıklarını dile getiren Batchelor, bütün bunlar üst üste konulduğunda Türkiye'de en büyük bağışın Türk halkı tarafından yapıldığının görüleceğini ve kendilerinin de buna minnettar olduğunu kaydetti.

Bu benzeri görülmemiş bir durum -

Donörlere ilişkin soruya karşılık Batchelor, şunları söyledi:

"Geçen yıl ne kadar söz verildiğini ve bunların ne kadarının yerine getirildiğini söylemek güç. Çünkü her geçen gün yeni bir bağış alıyoruz. Türkiye için yaklaşık 360 milyon dolar verildi ve bu istenen rakamın yüzde 37'siydi. Ancak bu yıl elbette ki bundan daha fazla istedik. Çünkü Suriye'de yaşanan durum, şimdiye kadarki en kötü yerinden edilme. Gelecek yılın sonuna kadar bir çözüm bulunmazsa Suriye nüfusunun yüzde 75'i insani yardıma muhtaç durumda kalacak. Bu benzeri görülmemiş bir durum. Lübnan'da 5 kişiden biri Suriyeli. Ürdün'de yenilenebilir kaynak sıkıntısı var. Dolayısıyla donörler bağış yaparken ülkelerin durumuna ve kaç Suriyelinin bulunduğuna dikkat ediyor. Bu da Türkiye'nin neden diğer ülkelere göre daha az oranda yardım aldığını gösteriyor. Çünkü Türkiye, Suriye'ye yardım eden diğer ülkelerden durumla başa çıkma konusunda daha iyi durumda.

Suriyelilere yardım sadece Türkiye, Ürdün, Lübnan değil tüm ülkelerin sorumluluğu altında olan bir konu. Gelecek yıl için Türkiye'ye finansal desteği de içeren daha fazla dayanışma gösterileceğine inanıyoruz. Böylelikle insani kabul, yeniden yerleştirme programları gibi Suriyelileri korumak amacıyla prosedürleri azaltmak için yapılacak tüm dayanışmaları destekliyoruz."

Kuveyt'te 15 Ocak'ta "Suriye Halkına Yardım Konferansı" düzenleneceğini hatırlatan BMMYK Temsilcisi Batchelor, birçok ülkenin kuvvetli destekte bulunacağını umduğunu ifade etti.

Türkiye'ye gelen Suriyeli sayısının gün geçtikçe arttığına dikkati çeken Batchelor, kayıtlı Suriyeli sayısının yaklaşık 550 bin olduğunu anlattı. Kilis gibi küçük kentlerde Kilisli sayısından çok Suriyeli olduğunu ve bu nedenle bölgede bazı sıkıntılar yaşandığını anlatan Batchelor, bu nedenle burada mobil sağlık kurumları oluşturulduğunu söyledi. Carol Batchelor, kamplarda var olan durumun devamını sağlamak kadar kamp dışında kalanlar için de barınma probleminden eğitim ve sağlık sorunlarına kadar birçok konunun büyük bir problem olarak önlerinde durduğunu dile getirdi.

Suriyeli mültecilerin yüzde 76'sı kadın ve çocuk -

Suriyeli kadınların yaşadığı sorunlara da değinen Batchelor, 2,3 milyon Suriyeli mültecinin yüzde 76'sının kadın ve çocuk olduğunu ve bazı kadınların kocasının çatışmada öldüğünü dile getirdi. Kadınların kendilerini birden bire aileye bakmakla sorumlu bulduğunu söyleyen Batchelor, Türkiye'deki kamplarda kalan Suriyeli kadınların bir araya gelerek kendi yeteneklerini keşfettiğini ve böylelikle ailelerinin özel ihtiyaçlarını alabildiğini kaydetti.

Suriyelilerin ülkeleriyle güçlü bir bağı olduğunu ve bir gün yeniden güvenli bir şekilde evlerine dönebileceklerine olan inançları nedeniyle kendilerini mülteci gibi hissetmediklerini dile getiren Batchelor, "Durum gerçekten umutsuz bir hal alıp hiçbir alternatifleri olmayana kadar da kendilerini mülteci olarak görmeyecekler" diye konuştu.

- Suriye'den kaçanların yarısı çocuk -

Ailesinin gözünün önünde öldürüldüğünü gören birçok Suriyeli olduğunu ve bu kişilerin travma geçirdiğini ifade eden Batchelor, BM birimleri, UNICEF ve diğer kurumlarla birlikte bu kişilere psikolojik destek programlarına destek verdiklerini kaydetti. Bazı çocukların ebeveynlerinden ayrılmak istemediği için birkaç adım uzaklıktaki okula gitmek istemediğini, çünkü anne babalarının yanından ayrılırlarsa bir daha onları göremeyeceğini düşündüklerini aktaran Batchelor, "Suriye'den kaçanların yarısı çocuk. Bu çocuklar, Suriye'nin ve sonuç olarak bölgenin geleceği. Çocukların eğitimi ve iyileştirmeleri çok önemli. Onlar kendilerine fırsat verilmesi halinde ülkelerini yeniden kuracaklar" ifadesini kullandı.

Suriyelileri konuk eden ülkelere ne kadar teşekkür etseler de sorunun gittikçe büyüdüğünü belirten Batchelor, "İnsanların umutsuzluğa kapılmasını önlemek için eylem planını genişletmeliyiz" şeklinde konuştu.

Çocuk işçiliğinin de artık önemli bir sorun olarak karşılarında durduğunu dile getiren Batchelor, çocukların ailelerine destek olmak için çalıştıklarının, oysa ki eğitimlerini tamamlamak zorunda olduklarının altını çizdi. Batchelor, "Ailelerin kendi kendilerine yetebilmesini sağlamak için yeni mekanizmalar üretmek için çalışmalıyız" dedi.

Geleneksel olmayan bağışçı ülkelerden de destek var -

Dünyadaki tüm devletlerden Suriye'deki durum nedeniyle yardım ve katkı istediklerini belirten Batchelor, ABD, Avustralya, Kanada, AB ülkeleri ve Japonya gibi geleneksel donörlerin yanı sıra Çin ve Kuveyt gibi Körfez ülkelerinin de çok önemli desteklerle öne çıktığını anlattı. Batchelor, şunları kaydetti:

"Şimdiye kadar yerleştirme programları olmayan ülkeler, Suriyeliler için ülkelerindeki prosedürleri gözden geçiriyor. Suriyelileri misafir eden ülkelere müteşekkiriz. Diğer ülkelere de 10, 100, 1000 kişi için bile olsa yerleştirme programı uygulanması için çağrıda bulunuyoruz. İş Suriyeli kadın ve çocuklara geldiğinde, sınırları korumaya odaklanmaya son verip, tedbirleri azaltmalılar." - Ankara