TBMM, PAB 152. Genel Kurulu'na Ev Sahipliği Yapacak

(TBMM) - TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İstanbul'da 15-19 Nisan günleri arasında düzenlenecek Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu'na 157 ülkeden 857 milletvekili ve 86 parlamento başkanı olmak üzere toplam 4 bin 220 kişinin kayıt yaptırdığını belirterek "Genel Kurul, küresel ölçekte parlamenter diplomasinin hiç şüphesiz son yıllardaki en büyük buluşması olacaktır. Sadece katılımcıların çok yüksek olması değil; aynı zamanda konuşulan, konuşulacak konuların çok ciddi olması ve bundan sonraki gelecek nesillere ilişkin de ortak kararların alınabilmesi için önemli bir dönüm noktası olduğu kanaatindeyim" dedi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, TBMM'nin ev sahipliğinde 15-19 Nisan tarihlerinde İstanbul'da düzenlenecek PAB 152. Genel Kurulu dolayısıyla basın mensuplarıyla bir araya gelerek organizasyonun kapsamı ve önemi hakkında bilgi verdi. Dünya parlamentolarının çatı kuruluşu olan PAB'ın önemine değinen Kurtulmuş, Türkiye'nin bu organizasyona daha önce 1934, 1951 ve 1996 yıllarında ev sahipliği yaptığını hatırlattı.

"İstanbul'un en uygun lokasyonlardan birisi olduğuna inanıyoruz"

Kurtulmuş, "30 yıl aradan sonra Türkiye'de bu toplantının gerçekleştirilecek olmasından büyük memnuniyet duyuyoruz. Türkiye'nin şanına yaraşır bir organizasyonla bu işi tamamlamak için arkadaşlarımız üstün bir gayretle çalışıyor. Dünyanın bu kadar önemli türbülanslardan geçtiği, büyük değişimlerin yaşandığı, büyük gerginliklerin, büyük çatışmaların ortaya konulduğu bir noktada dünyanın bundan sonraki dönemde ihtiyacı olan konuların altının çizilmesi ve buna da ev sahipliği yapmak bakımından İstanbul'un en uygun lokasyonlardan birisi olduğuna inanıyoruz" diye konuştu.

"Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bu uluslararası toplantıya ev sahipliği yapabilmesinde hiç şüphesiz önemli etkenlerden birisi de parlamenter diplomaside özellikle son yıllarda ortaya konulan fevkalade etkin yaklaşımımız ve mücadelemizdir" ifadesini kullanan Kurtulmuş, şöyle konuştu:"

"Bildiğiniz gibi artık diplomasi sadece bildiğimiz klasik yöntemlerle gerçekleştirilen bir alan olmanın ötesinde, özellikle halkların temsilcisi olan parlamentolar vasıtasıyla da dünya ölçeğinde fevkalade etkin bir parlamenter diplomasi dönemine girdiğimizi ifade etmek isterim. Şunu hiç abartısız bir şekilde söyleyebilirim ki; Türkiye parlamenter diplomasinin bütün imkanlarını en iyi şekilde kullanan, en iyi şekilde bunlardan istifade eden önemli, etkin ülkelerden birisidir. Sadece bilgi vermek bakımından Türkiye'nin parlamenter diplomasi alanındaki çalışmalarından birkaç tanesini ifade etmek isterim. Öncelikle Türkiye, hemen hemen dünyanın bütün ülkeleriyle dostluk gruplarını kurabilmiş, tesis etmiş bir ülkedir ve dostluk gruplarımız vasıtasıyla ülkelerle etkili temaslarımızı çok yakın bir şekilde sürdürüyoruz."

"12 önemli uluslararası parlamenter asamblede Türkiye etkin üyedir"

Bunun ötesinde birtakım uluslararası komisyonlarımız vasıtasıyla da ülkelerle çok taraflı ilişkilerimizi sürdürüyoruz. Ayrıca özellikle 12 önemli uluslararası parlamenter asamblede Türkiye etkin üyedir. Bunların tek tek isimlerini saymak istemiyorum ama Akdeniz-PA'dan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'na, NATO-PA'dan İslam İşbirliği Teşkilatı'na, TÜRKPA'ya kadar çok geniş bir yelpazede 12 uluslararası parlamentonun Türkiye asil üyesidir ve her birinde, bütün toplantılarında çok etkin bir şekilde hem komisyon çalışmalarında hem de bu grupların genel kurul çalışmalarında yer almaktadır. Şunu söyleyebilirim ki; neredeyse her hafta bu asamblelere gidecek olan milletvekili arkadaşlarımızın gidişleriyle ilgili kararları imzalıyor, bunların bir kısmını da Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'na sevk ediyoruz. Ayrıca Türkiye Büyük Millet Meclisi üç asamblede de gözlemci üyedir: And Parlamentosu'nda, Latin Amerika ve Karayipler Parlamentosu'nda ve ASEAN ülkelerinin oluşturduğu AYPA'da gözlemci üyedir.

"Hiçbir uluslararası platformu Türkiye olarak boş bırakmıyoruz"

Parlamento başkanları düzeyinde gerçekleşen üç önemli toplantıya da Türkiye katılmaktadır. Bunlardan birisi MIKTA'dır. Bir diğeri G20 ülkelerinin parlamenter asamblesi olan P20'dir. Bir diğeri de evvelsi hafta bendenizin de Hırvatistan'daki toplantısına katıldığı Üç Deniz Girişimi'dir. Böylece hiçbir uluslararası platformu Türkiye olarak boş bırakmıyor; Türkiye'nin hem fikirlerini, görüşlerini hem de uluslararası alandaki menfaatlerini koruyoruz ama onun da ötesinde dünyada barışın sağlanması, hakkaniyetli, adil bir küresel sistemin kurulabilmesi için her platformda sesimizi en güçlü şekilde çıkarıyor, sözümüzü en güçlü şekilde ifade ediyoruz. Bu çerçevede Gazi Meclisimizin parlamenter diplomasi alanındaki yoğun ve etkin görünürlüğü, Parlamentolar Arası Birlik'in 152. Genel Kurulu'na ev sahipliği yapmamızı mümkün kılmıştır. Ayrıca bu vesileyle parantez içerisinde bir önemli toplantıyı da burada ifade etmek isterim. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ev sahipliğinde 28-29 Haziran 2026 tarihlerinde, hemen bu toplantının bitiminde NATO Parlamento Başkanları Zirvesi'ni İstanbul'da gerçekleştireceğiz. Bu ev sahipliğinin Türkiye'nin uluslararası alanda daha görünür hale gelmesine büyük katkı sağlayacağını ümit ediyorum.

"Rekor bir katılım beklenmekte"

PAB Genel Kurulu, parlamenter diplomasi açısından özellikle son yılların en kapsamlı ve en yüksek katılımlı toplantılarından birisine İstanbul'da şahit olacak. PAB Sekretaryası'ndan aldığımız son bilgilere göre İstanbul'daki Genel Kurul'a milletvekili ve parlamento başkanı düzeyinde rekor bir katılım beklenmektedir. Savaşın devam etmesi şartlarında özellikle Asya'daki parlamenterlerin Türkiye'ye gelişinde zorluk çekilebileceği gibi bir endişemiz vardı ama büyük bir katılım bildirildi. 157 ülkeden 857 milletvekili, 86 parlamento başkanı, 56 parlamento başkanvekili, 169 farklı uluslararası kuruluşun temsilcileri, 146 ayrı parlamentonun genel sekreteri, Türkiye'den katılanlar hariç 130 uluslararası basın mensubu olmak üzere toplam 4 bin 220 kişi katılımcı olarak kayıtlarını yaptırmıştır. İstanbul'daki Genel Kurul, küresel ölçekte parlamenter diplomasinin hiç şüphesiz son yıllardaki en büyük buluşması olacaktır. Sadece sayının, katılımcıların çok yüksek olması değil; aynı zamanda konuşulan, konuşulacak konuların çok ciddi olması ve bundan sonraki gelecek nesillere ilişkin de ortak kararların alınabilmesi için önemli bir dönüm noktası olduğu kanaatindeyim. Tahminimize göre 100'ün üzerinde ikili görüşme bu süreçte gerçekleşecek ve böylece dünya parlamentoları başkanları, ülkelerin fikirlerini dünyanın en uzak noktalarındaki meslektaşlarıyla paylaşmak imkanları bulacaklardır. Genel Kurul'un oturum, toplantı, forum ve yan etkinliklerinde ülkemizin hassasiyet gösterdiği uluslararası sorunlar hakkındaki görüşlerimizi de dünya parlamenterleriyle paylaşma fırsatı bulacağız.

Parlamentolar Arası Birlik de hiç şüphesiz parlamenter diplomasinin en köklü ve en kapsayıcı kuruluşudur. Bu Genel Kurul'un ana teması, 'Gelecek nesiller için umudu yaşatmak, barışı sağlamak ve adaleti temin etmek'tir. Bu başlığın bile fevkalade önemli olduğunu ve inşallah bu başlıkta dile getirilecek fikirlerin dünyanın geleceği bakımından önemli umutlar yeşerteceğini ve dünya barışının kurulabilmesi için katkı sunacağını ümit ediyoruz. Bu tema aslında bir temenni olmanın çok ötesinde bütün dünya parlamentoları için, bütün dünyada siyaset yapan siyasetçiler için siyasi bir zorunluluktur. Yoksa dünyanın barışı kurmakta gecikmesi çok daha büyük felaketlerin önünü açacak ve belki dünyada bugün nereye gidileceğini tahmin edemeyeceğimiz çok kötü, köklü felaketlerin öncüsü olacaktır. Bugün alınan kararlar yarının dünyasını şekillendirecektir. Eğer bugün doğru adımları atamazsak gelecek nesillere bırakacağımız miras umut değil, belirsizlik ve hatta çaresizlik olacaktır. Bu yönüyle genel kurul, aynı zamanda bir gelecek muhasebesi yapılacak ve bu nitelikte tartışmaların olacağı bir zemindir.

"Önemli konular gündeme gelecek"

Bu çerçevede Genel Kurul'da barışın kalıcı hale getirilmesi, çatışma sonrası yeniden yapılanma, küresel ekonomik adalet, insan haklarının güçlendirilmesi, kadınların ve gençlerin demokratik süreçlerdeki rollerinin artırılması ve güçlendirilmesi, çok taraflı sistemin geleceği, yapay zeka ve yeni teknolojilerin demokratik sistemler üzerindeki etkileri gibi başlıklar ele alınacaktır. Genel Kurul kapsamında düzenlenecek toplantılarda ayrıca Orta Doğu'daki gelişmeler, Ukrayna Savaşı ve Filistin halkının maruz kaldığı zulüm ve soykırım başta olmak üzere uluslararası gündemin önemli konuları hiç şüphesiz gündeme getirilecektir. Ayrıca Birleşmiş Milletler Türkiye Temsilciliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi ile yürütülen diyalog ve işbirliği hakkında katılımcılara bilgi verecek. Bu kapsamda ilgili kurumlarımızın desteğiyle Sultanbeyli'de bir göç merkezine de Birleşmiş Milletler heyetiyle birlikte parlamenterler ziyarette bulunacaktır. Türkiye Büyük Millet Meclisi olarak bunun dışında PAB bünyesinde, genel kurul marjında iki önemli etkinliği de düzenlemeyi planlıyoruz. Bunlardan ilki, geçtiğimiz 2025 yılının Nisan ayında İstanbul'da gerçekleştirdiğimiz Filistin'i Destekleyen Parlamentolar Toplantısı'nın ikincisi; bir diğeri ise Türk Dünyası Türk Devletleri Meclis Başkanları Gayriresmi Toplantısı, yani TÜRKPA'nın gayriresmi toplantısıdır. Bunları da bu toplantı başında gerçekleştireceğiz ve ümit ediyorum ki önemli adımlar atılacaktır. Genel kurulda PAB Genel Sekreteri Kamerunlu Martin Chungong'un görev süresinin sona ermesi ile birlikte yeni genel sekreter seçimi de yapılacaktır. Ümit ediyorum ki yeni genel sekreterin de uluslararası düzeyde önemli etkinliklere, delegasyonlara ev sahibi olmasını temenni ediyoruz. Bu oylamalarda her ülke delegasyonundan üç milletvekili oy kullanacak. Bizim de Türkiye delegasyonu olarak üç milletvekilimizin hakkı var, onlar da bu toplantılarda oylarını kullanacaktır."