Putin, Zafer Günü'nde NATO'yu kınadı

Vladimir Putin, Moskova'daki Kızıl Meydan'da yaptığı yıllık Zafer Günü konuşmasını Ukrayna'da savaşı gerekçelendirmek ve NATO'yu kınamak için kullandı.

Yüzlerce askerin önünde ve Belarus, Malezya ve Özbekistan gibi az sayıda ülke liderinin eşlik ettiği konuşmasında Rusya Devlet Başkanı, "haklı" bir savaş yürüttüğünü söyledi.

Ukrayna'yı NATO'nun tamamı tarafından "silahlandırılan ve desteklenen" "saldırgan bir güç" olarak nitelendirdi.

Ülkenin en önemli ulusal bayramı olan Zafer Günü, Sovyetler Birliği'nin Nazi Almanyasına karşı zaferinin kutlandığı gün. Bu sene Rusya'nın bazı bölgelerindeki kutlamaların geçmişe göre daha sönük olduğu görülüyor.

Kutlamalar öncesinde Rusya ve Ukrayna arasında üç günlük ateşkes ilan edildi. Ateşkes haberini ABD Başkanı Donald Trump 9 Mayıs'ta verdi.

Putin NATO'yu kınadı

Geçit töreninin ardından Rusya Savunma Bakanlığı, ayrıntı vermeden Ukrayna'yı ateşkesi ihlal etmekle suçladı. Ukrayna ise hemen bir açıklama yapmadı.

Yıllar sonra ilk kez Moskova'daki Zafer Günü geçit töreninde zırhlı araçlar ya da balistik füzeler yer almadı.

Ancak artırılan güvenlik önlemleri altında askerler Kızıl Meydan boyunca kalabalık gruplar halinde yürüdü.

Kalabalığa hitap eden Putin, konuşmasına İkinci Dünya Savaşı sırasında Sovyet askerlerinin fedakârlıklarını anarak başladı.

"Zafer kazanan neslin büyük başarısı, bugün özel askeri operasyonun hedeflerini yerine getiren askerlere ilham veriyor" dedi ve Ukrayna'daki savaşa atıfta bulundu.

"Onlar, NATO'nun tamamı tarafından silahlandırılan ve desteklenen saldırgan bir güçle karşı karşıya. Buna rağmen kahramanlarımız ilerlemeye devam ediyor."

Rus lider ayrıca, bilim insanları, mucitler, savaş muhabirleri, doktorlar ve öğretmenler dahil olmak üzere savaş çabalarına katkıda bulunan vatandaşlara atıfta bulunarak Rus halkını övdü.

"Askari taktikler nasıl değişirse değişsin, ülkenin geleceğini sağlayan halktır" dedi.

Konuşmanın hemen ardından toplar art arda ateşlendi ve askeri bando marşlar çalmaya başladı.

Törene Belarus lideri Aleksander Lukas¸enko, Malezya Kralı Sultan İbrahim ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev gibi yabancı konuklar katıldı.

AB'den katılan tek temsilci olan Slovakya Başbakanı Robert Fico'nun da geçit töreni öncesinde Kremlin'de Putin ile görüştüğü belirtildi.

Bu yıl kutlamalara 2025'teki 80. yıl törenine kıyasla belirgin şekilde daha az sayıda dünya lideri katıldı. Geçen yılki törende Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva dahil 27 lider yer almıştı.

Putin'in konuşmasından sonra Rus televizyon izleyicilerine cephe hattındaki askerlerin görüntüleri de gösterildi.

Kızıl Meydan'daki törenin ardından Putin, Meçhul Asker Anıtı'na çiçek bıraktı ve ardından Kremlin'de düzenlenen bir resepsiyona katıldı.

Zafer Günü kutlamaları Rusya'nın diğer bölgelerinde de gerçekleştirildi ancak önceki yıllara göre daha sınırlıydı.

Ülkenin doğusundaki Vladivostok şehrinde düzenlenen geçit töreni ve "Ölümsüz Alay" yürüyüşü savaş gazilerini onurlandırdı.

Devlet medyasına göre Krasnoyarsk ve St Petersburg gibi diğer şehirlerde de törenler düzenlendi.

Bazı yerlerde ise kutlamalar tamamen iptal edildi ya da çevrim içi olarak gerçekleştirildi.

Putin döneminde Zafer Günü, Rusya'nın askeri gücünü sergilemek için bir propaganda aracı olarak da kullanıldı.

Ancak aynı zamanda Rusya'da "Büyük Vatanseverlik Savaşı" olarak adlandırılan İkinci Dünya Savaşı'nda hayatını kaybeden 27 milyon Sovyet vatandaşının anıldığı bir gün olarak görülüyor.

Tanklar neden katılmadı?

Rusya'nın 2022'de başlattığı Ukrayna'ya yönelik topyekun işgali dört yıldan uzun süredir devam ediyor.

Ön cepheye asker ve askeri teçhizat sevk edilmesine rağmen, Rusya bugüne kadar Moskova'daki yıllık geçit törenlerinde tanklar, füzeler ve diğer askeri ekipmanları sergilemeyi sürdürmüştü.

Ancak geçen hafta yetkililer "mevcut operasyonel durumu" gerekçe göstererek bu yılki törenin küçültüleceğini açıkladı.

"Tanklarımız şu anda meşgul" diyen Rus milletvekili Yevgeny Popov, BBC'ye verdiği demeçte "Savaşıyorlar. Onlara Kızıl Meydan'dan daha çok cephede ihtiyacımız var" dedi.

Güvenlik önlemleri de artırıldı ve Ukrayna'dan insansız hava aracı saldırıları tehditleri bu yılki törenin küçültülmesine gerekçe olarak gösterildi.

Rusya ile Ukrayna arasındaki üç günlük ateşkes, Moskova'daki geçit töreni sırasında büyük ölçüde sürdü.

Ancak sonrasında Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'nın ateşkesi ihlal ettiğini öne sürdü ve Rusya'nın ateşkese uymaya devam edeceğini belirtti.

Hafta başında Putin 8-9 Mayıs tarihleri için bir ateşkes ilan etmiş, Kiev ise 6 Mayıs'tan itibaren süresiz bir ateşkes çağrısında bulunmuştu.

Bu açıklamalardan bu yana iki ülke, cephede ateşkesi kapsamlı şekilde ihlal etmekle birbirini suçladı.

Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisinde yapay zekadan da faydalanıldı.