Bakan Bayraktar "Enerjide bağımsız olacağız" deyip duyurdu! İşte 5 maddelik yol haritası

Türkiye, enerji politikalarında yeni bir döneme hazırlanıyor. Bakan Bayraktar, hem arz güvenliğini güçlendirecek hem de iklim değişikliğiyle mücadeleyi destekleyecek kapsamlı programın ayrıntılarını paylaşarak, “Türkiye’yi bağımsız kılacak adımları atacağız. Enerjide bağımsız olacağız” dedi.

COP31 ÖNCESİ YOL HARİTASI

Bayraktar, Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Konferansı (COP31) öncesinde Türkiye’nin enerji ve iklim alanındaki hedeflerini kamuoyuyla paylaşmak istediklerini belirtti. Milli Enerji 2040 programının, Türkiye’nin gelecek yıllardaki enerji stratejisinin temel çerçevesini oluşturacağını söyledi.

Türkiye’nin 2017'de Milli Enerji ve Maden Politikası’nı açıkladığını hatırlatan Bayraktar, gelinen noktada daha uzun vadeli bir planlamaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Maden alanındaki yeni yol haritasının ise 2027'de düzenlenmesi planlanan Maden Şurası’yla birlikte açıklanacağını kaydetti.

“DÜNYA KUSURSUZ BİR FIRTINAYA TUTULMUŞ DURUMDA”

Pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı, ticaret savaşları, tarifeler ve bölgesel çatışmaların küresel enerji sisteminde önemli kırılmalara yol açtığını belirten Bayraktar, son 6 yılın oldukça zorlu geçtiğini söyledi. Bayraktar, dünyanın adeta “kusursuz bir fırtınaya” tutulduğunu, bir kriz bitmeden yenisinin başladığını ifade etti.

Bu durumun mevcut enerji programlarının güncellenmesini zorunlu hale getirdiğini belirten Bayraktar, Türkiye’nin de değişen şartlara göre yeni hedefler belirlemesi gerektiğini kaydetti.

YAPAY ZEKÂ ÇAĞINDA İKİ KRİTİK ALAN

Dünyanın yeni bir teknolojik döneme girdiğini belirten Bayraktar, yapay zekâ çağında rekabetçi olabilmenin iki temel unsuru olduğunu söyledi. Bunlardan ilkinin kritik madenler, ikincisinin ise elektrik ve enerji altyapısı olduğunu belirten Bayraktar, yeterli ve güvenilir enerji üretimi olmadan ileri teknolojide rekabet etmenin mümkün olmadığını vurguladı.

Veri merkezlerinin çok yüksek miktarda elektrik tükettiğine dikkat çeken Bayraktar, kesintisiz, kaliteli ve temiz enerji ihtiyacının hızla arttığını ifade etti.

NÜFUS 91,5 MİLYONA, EKONOMİ 1,9 KATINA ÇIKABİLİR

Türkiye’nin enerji talebi artan ülkeler arasında yer aldığını belirten Bayraktar, bunun temel nedenlerinin nüfus, ekonomik büyüme ve şehirleşme olduğunu söyledi. TÜİK verilerine göre Türkiye nüfusunun 2040'ta yaklaşık 91,5 milyona ulaşmasının beklendiğini aktardı.

Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın çalışmalarına da değinen Bayraktar, ekonominin 2040'a kadar yıllık ortalama yüzde 4,4 büyümesinin ve gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık 1,9 katına çıkmasının beklendiğini belirtti. Bayraktar, bu büyümenin ciddi bir enerji ihtiyacı doğuracağını, üretim ve altyapı kapasitesinin şimdiden oluşturulması gerektiğini vurguladı.

KLİMA VE DENİZ SUYU ARITMA TALEBİ ARTIRACAK

Enerji tüketimini yalnızca nüfus ve büyümenin değil, iklim değişikliği ve yeni yaşam alışkanlıklarının da artırdığını belirten Bayraktar, klima kullanımının yaygınlaşmasına dikkat çekti. Küresel ısınmanın getirdiği su kıtlığı nedeniyle 2040 programında deniz suyu arıtması için gereken elektrik tüketiminin de hesaba katıldığını söyledi.

Enerji arz güvenliği ile iklim değişikliğiyle mücadelenin birbirinin alternatifi olmadığını savunan Bayraktar, iki hedefin aynı anda gerçekleştirilmesinin kolay olmadığını ancak doğru politikalarla eş zamanlı yürütülebileceğini ifade etti.

ENERJİ İTHALATI CARİ AÇIĞIN EN BÜYÜK BAŞLIKLARINDAN

Enerji ithalatının 2022'de 96,5 milyar dolara ulaştığını hatırlatan Bayraktar, son 4-5 yılın ortalamasında Türkiye’nin enerji ithalatı için yıllık yaklaşık 65-70 milyar dolar ödediğini belirtti. Bayraktar, son 24 yılda enerji ve maden ithalatına ödenen tutarın yaklaşık 1,1 trilyon dolar olduğunu açıkladı.

Cari açık sorununun çözümü için iki alanda dönüşüm gerektiğini belirten Bayraktar, bunların yüksek katma değerli üretim ve enerji ithalat faturasının düşürülmesi olduğunu söyledi. Bayraktar, savunma sanayisindeki dönüşümün sanayinin tamamında yaşanması gerektiğini vurguladı.

DIŞA BAĞIMLILIKTA HEDEF YÜZDE 50'NİN ALTI

Bayraktar, 2022-2025 döneminde yaklaşık 33 milyar dolarlık cari açık bulunduğunu, aynı dönemde enerjide dışa bağımlılık oranının yüzde 67-68 seviyesinde seyrettiğini söyledi. Bu oranın yüzde 48-50 bandına inmesi halinde cari açıkta güçlü bir iyileşme sağlanabileceğini belirten Bayraktar, 2030 hedeflerinin dışa bağımlılığı yüzde 50'nin altına indirmek olduğunu açıkladı.

Türkiye Yüzyılı hedefleri kapsamında 2040'ta enerjide bağımsız bir Türkiye oluşturmayı amaçladıklarını vurgulayan Bayraktar, enerji politikalarının bu doğrultuda şekillendirileceğini ifade etti.

“EN UCUZ VE EN TEMİZ ENERJİ, TASARRUF EDİLEN ENERJİ”

Bayraktar, enerji bağımsızlığı için 5 temel başlığa odaklandıklarını ve bunların ilkinin enerji verimliliği olduğunu söyledi. Sanayiden ulaştırmaya, tarımdan binalara kadar her alanda enerjinin daha verimli kullanılması gerektiğini belirten Bayraktar, verimliliği “en temiz ve en ucuz enerji” olarak nitelendirdi.

2017-2023 dönemini kapsayan Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı’nın ardından 2024-2030 için ikinci programın devreye alındığını hatırlatan Bayraktar, bu dönemde kamu ve özel sektör toplamında 20 milyar dolarlık yatırım hedeflendiğini açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın genelgesiyle kamu binalarında yüzde 30 enerji tasarrufu hedefi konulduğunu da hatırlattı.

EVLERDE MANTOLAMAYA FİNANSMAN KOLAYLIĞI

Bayraktar, evlerde mantolamadan sanayideki verimlilik projelerine kadar birçok alanda vatandaşların ve şirketlerin finansmana daha kolay ulaşması gerektiğini söyledi. Bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesi gerektiğini belirten Bayraktar, bu konuda tüm kamu kurumlarının sorumluluk taşıdığını ifade etti. 2030 sonrası için çok daha iddialı yeni bir verimlilik programı hazırlanacağını da kaydetti.

“TÜRKİYE ENERJİ SEPETİNE NÜKLEERİ EKLEMEK ZORUNDA”

Türkiye’nin enerji sepetine nükleer enerjiyi mutlaka dahil etmesi gerektiğini belirten Bayraktar, “Eğer dünya iklim değişikliğiyle mücadelede samimiyse, enerji sisteminde nükleer mutlaka olmalı” değerlendirmesinde bulundu.

COP28 kapsamında birçok ülkenin 2050'ye kadar küresel nükleer kapasiteyi 3 katına çıkarma hedefi koyduğunu hatırlatan Bayraktar, Türkiye’nin de bu ittifaka katıldığını söyledi. Bayraktar, yapay zekâ ve veri merkezleri döneminde nükleerin vazgeçilmez kaynaklardan biri olacağını, bu alandaki yatırımların önümüzdeki dönemde hızlanacağını ifade etti.