İran'dan müzakere öncesi endişeleri artıran açıklama

İran ile ABD arasındaki barış müzakereleri Pakistan'ın ev sahipliğinde bugün başlıyor. İran ve ABD heyeti başkent İslamabad'a iniş yaptı. TSİ 13.00'te başlaması beklenen kritik müzakereye saatler kala İran'dan endişeleri artıran bir açıklama geldi. 

"ABD'YE GÜVENİMİZ YOK"

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi müzakereye ilişkin yaptığı açıklamada, ABD'ye duydukları güvensizliği dile getirdi. Arakçi, "İran ABD'nin taahhütlerine uymaması ve diplomasiye ihanet etmesi nedeniyle tam bir güvensizlik ortamında müzakerelere giriyoruz" dedi.

İran basını, ABD taahhütlerini yerine getirmeden müzakere kararı alınmayacağını belirtti.

"ÖNCE 'İSRAİL' DERLERSE ANLAŞMA OLMAYACAK"

İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, X sosyal medya platformundan, Pakistan’da gerçekleştirilecek İran-ABD müzakerelerine dair değerlendirmelerde bulundu.

"Eğer İslamabad’da 'önce ABD diyenlerin temsilcileriyle' müzakere edersek dünya için faydalı bir anlaşmaya ulaşılması mümkün olabilir.” diyen Arif, "Ancak 'önce İsrail diyenlerin temsilcileriyle' karşılaşırsak hiçbir anlaşma sağlanmayacak." ifadelerini kullandı.

Arif ayrıca, anlaşma sağlanamaması halinde ülkesinin savunmasını kararlı şekilde sürdüreceğini ve bunun dünya için daha maliyetli bir durum olacağını söyledi.

MECLİS BAŞKANI DA BENZER AÇIKLAMA YAPMIŞTI

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da dün yaptığı açıklamada ABD'ye güvensizliğini ifade etmişti. Kalibaf, "Ne yazık ki ABD ile müzakere deneyimimiz her zaman başarısızlık ve sözlerinde durmamalarıyla sonuçlandı. Bir yıldan kısa sürede iki kez müzakereler devam ederken, İran tarafının iyi niyetine rağmen bize saldırdılar ve çok sayıda savaş suçu işlediler. İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok." değerlendirmesini yapmıştı.

MÜZAKERE ÖNCESİ İRAN'DAN LÜBNAN HATIRLATMASI

İran merkezli Tasnim Haber Ajansı'nın aktardığı bilgilere göre; Tahran, ABD ile müzakerelerin başlaması için Lübnan’daki ateşkesin sağlanmasını ön koşul olarak yeniden hatırlattı.

ANLAMLI PROTESTO

ABD ile müzakereleri yürütecek İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Pakistan’ın başkenti İslamabad’a gidişi sırasında uçaktaki koltuklara konulan, ABD ve İsrail’in Minab kentine düzenlediği saldırıda hayatlarını kaybeden çocukların fotoğraf ve sırt çantalarına baktı.

ABD VE İRAN'A İKİ FARKLI TAVIR

 ABD ve İran heyetleri Pakistan'ın başkenti İslamabad'a ulaştı. Pakistan Genelkurmay Başkanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Asım Münir'in ABD heyetini karşılarken takım elbise giymesi, İran heyetini karşılarken ise askeri üniforma giymesi dikkat çekti. Bu tavır, uluslararası medyada "gözdağı" olarak yorumlandı.

MASADA NELER VAR?

Görüşmelerde, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına odaklanan Washington'ın 15 maddelik teklifinin yanı sıra İran'ın boğazın kontrolünü, boğazdan geçen gemiler için geçiş ücreti, tüm bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılmasını talep eden 10 maddelik planın ele alınması bekleniyor.

"15 GÜN SÜREBİLİR"

Görüşmelerin önemli konularından biri de Lübnan. İsrail, ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Hizbullah'ı hedef alan saldırılarına devam etmesi müzakerelerin yapılıp yapılmayacağı yönünde soru işaretlerine yol açmıştı. İran'ın ateşkesin Lübnan'ı da kapsamasına yönelik ısrarı, masaya yatırılacak önemli noktalardan biri olacak.

İslamabad'da yapılacak görüşmelerde ABD'yi Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ı ise Meclis Başkanı Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Arakçi temsil ediyor.

İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi, görüşmelerin 15 güne kadar sürebileceğini de öne sürüyor. Bununla birlikte Tahran yönetimi Lübnan'da ateşkesin sağlanmasının kırmızı çizgi olduğunu vurgulayarak bu koşul sağlanmazsa görüşmelerin temelinin sarsılacağını aktarmıştı.

İran görüşmedeki talepleri şu şekilde aktarılmıştı:

• ABD’nin saldırmazlık garantisi vermesi,
• Hürmüz Boğazı’nın İran’ın kontrolünde kalması,
• Uranyum zenginleştirme hakkının kabulü,
• Tüm birincil yaptırımların kaldırılması,
• Tüm ikincil yaptırımların kaldırılması,
• Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin, İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması,
• Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması,
• İran’a savaş tazminatı ödenmesi,
• Bölgedeki Amerikan askerinin çekilmesi,
• Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sonlandırılması.