Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda sunum yaptı

- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda sunum yaptı

ANKARA - Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık, bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşlarının 2023 yılı bütçesinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bakanlığın 2023 yılı bütçe teklifinin 149 milyar 868 milyon 618 bin lira olduğunu söyledi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının 2023 yılı bütçesinin görüşüldüğü Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonunda sunum yaptı.

Sağlıklı Nesiller

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Derya Yanık bütçe sunumunda yaptığı konuşmasında, gençleri ve aileleri uyuşturucu ve madde bağımlılığına karşı korumanın, önlemler almanın herkesin ortak sorumluluğu olduğunu belirterek, " Bakanlığımız, bağımlılıkla mücadele kapsamında oluşturulan Kurullara katılarak tütün, alkol, uyuşturucu, davranışsal bağımlılık gibi tüm bağımlılıklarla mücadele süreçlerine aktif katkı sağlamaktadır. Yeşilay iş birliğinde gerçekleştirdiğimiz Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitimleri ve Aile Eğitim Programı kapsamında 'Madde Kullanım Riski ve Madde Bağımlılığından Korunma' eğitimleri ile kapsamında bu güne kadar 1 milyonunu üzerine kişiye eğitim verdik" dedi.

Çocuk hizmetleri

Güçlü bir toplumun temelinin çocukların psiko-sosyal ve fizyolojik açıdan sağlıklı bir yaşam sürmesinin temin edilmesinden geçtiğini ifade eden Bakan Yanık, "Çocuk hizmetlerimiz çocuğun üstün yararı ön planda tutularak aile odaklı bir anlayış ve stratejiyle yürütülmektedir. Çocuklarımıza yönelik hizmetlerimiz 3 aşamalı olarak şekillendirilmiştir: Öncelikle çocuklarımıza aileleri yanında sosyal ve ekonomik destek sağlanmaktadır. Çocuklarımızın kendi aileleri yanında desteklenmesi mümkün değil ise, çocuklarımız koruyucu aile, evlat edindirme yoluyla bir aile ortamına kavuşturulmaktadır. Kuruluş bakım hizmeti ise son alternatif olarak değerlendirilmektedir" diye konuştu.

Bakan Yanık, yaptıkları çalışmalar sonucunda 2002'den bugüne aile odaklı hizmetlerden yararlanan çocuk sayısının yüzde 39'dan yüzde 91,8'e yükseldiğini aktardı.

Çocuk bakım hizmetleri

Yanık, çocukların psikolojik ve ruhsal gelişimlerine daha elverişli, aile ortamına yakın ve ev tipi yatılı olduğunu söylediği birimler olan çocuk evleri ve çocuk evleri siteleri modeline geçildiğini kaydederek, "2002 yılında yalnızca 3 tane Çocuk Evleri Sitesi varken bugün bu sayı 113'e yükselmiştir. 6 bin 639 çocuğumuz uzman personelimizin desteğiyle hayata hazırlanmakta, eğitim hayatları burada etkin şekilde takip edilmektedir. Yine ülke genelindeki bin 191 Çocuk Evimizde 6 bine yakın çocuğumuz kalmaktadır" dedi.

Bakan Yanık, çocukların hakkında en uygun hizmet modelinin belirlenmesi amacıyla Çocuk Koruma ve İlk Müdahale birimlerinin oluşturulduğunu belirterek, 118 ÇOKİM'in bulunduğunu ve ÇOKİM'e kabulü yapılan çocuklardan yüzde 88'inin ailesinin yanına döndürüldüğünü ifade etti.

Yanık, yaptıkları son düzenleme ile suça sürüklenen ve suç mağduru çocukların rehabilitasyonunu sağlamak için İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitesinde hizmet verildiğini söyledi.

Çocukların başarı hikayesi

2022 yılında 312 çocuğun üniversite sınavı sonrası bir yükseköğretim programına yerleştirildiğini dile getiren Bakan Yanık, "Sosyal hizmet modellerinden yararlanan ve yükseköğretim programlarına yerleşen bu gençlerimizi bilgilendirmek, desteklemek için, Bakanlığımızca bir Yükseköğrenim Rehberi de hazırlanmıştır. Diğer taraftan, korunma ve bakım altındaki çocuklarımız arasında 10 milli sporcu ve 2 bin 172 lisanslı sporcu çocuğumuz bulunmaktadır" diye konuştu.

Çocuklara kariyer desteği

Çocukların örgün eğitime, açık öğretime, mesleki eğitime ve halk eğitim kurslarına katılmalarını sağladıklarını belirten Bakan Yanık, " 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında bin 511 çocuğumuz özel okula ücretsiz devam etmiştir. Sosyal hizmet modellerimizden yararlanan ancak örgün eğitime devam edememiş çocuklarımız, reşit olduktan sonra istihdamlarının sağlanabilmesi için mesleki eğitime yönlendirilmektedir" dedi.

Çocukların şiş ve meslek sahibi edindirilmeleri ve kariyer planlamalarının yapılması için İŞKUR ile iş birliği yapıldığını aktaran Yanık, bakanlığa bağlı kuruluşlarda 13-18 yaş grubunda bulunan çocuklara yönelik iş ve meslek danışmanlığı eğitimleri verdiklerini söyledi.

Bakan Yanık, bugüne kadar 615 çocuğun söz konusu programdan faydalandığını dile getirdi.

Çocukların gelişimi

"Benim Rehberim" programı kapsamında sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocukların kendileri gibi aynı ortamda yetişmiş ve benzer yaşam deneyimlerine sahip hayata atılmış gençlerle buluşturulduğunu ifade eden Yanık, "Bu buluşmalarda, bilgi ve tecrübe paylaşımı sağlanmaktadır" dedi.

Yanık, rol model olabilecek kişiler ile buluşmalarla kurum bakımında çocukların üretken, topluma yararlı ve sorumluluk duygusuna sahip bireyler olarak yetişmelerinin sağlamasını hedeflediklerini dile getirerek, periyodik aralıklarla kariyer planlama toplantıları, seminerler, söyleşi, münazara ve ziyaretler gibi etkinliklerin yapıldığı kaydetti.

Bakan Yanık, söz konusu uygulama kapsamında 9 bin 373 rol model kişinin çocuklar ile buluşturulduğunu ifade etti.

Gençlerin geleceği

Reşit olarak kurum bakımından ayrılan gençlerin izlenmesi ve ihtiyaç duyulan rehberlik çalışmalarının Bakım Sonrası Rehberlik ve İzleme Değerlendirme Birimi ile yürütüldüğünü belirten Yanık, "Bu gençleri toplumsal yaşama uyum sürecinde desteklemek amacıyla Sosyal Hizmet Modellerinden Yararlanan Gençlere Yönelik Hayata Hazırlama Rehberi hazırlanmıştır. Eğitimine devam eden çocuklarımızın korunma kararları uzatılmaktadır" diye konuştu.

Bakan Yanık, kuruluştan ayrılan gençlere işe yerleştirilinceye kadar, talepleri halinde Sosyal ve Ekonomik Destek sağlandığını aktararak, eylül ayı itibarıyla 736 gence bu kapsamda destek verildiğini söyledi.

Bakan Yanık ayrıca devlet korumasında yetiştikten sonra evlenen kız çocuklarına eylül ayı itibarıyla 16 bin 680 liralık evlenme yardımının verildiğini de ifade etti.

Gençlerin istihdamı

Devlet korumasından yararlanmış gençlerin daha önce yılda bir kez yapılan kamu kurumlarına yerleştirilmelerini yılda 3 kez yaptıklarını hatırlatan Bakan Yanık, "2002'den bugüne devlet koruması altında yetişmiş 37 bin 821 gencimiz kamu kurum ve kuruluşlarında işe yerleştirilmiştir. Gençlerimiz mezun oldukları alanlara göre atanabilmektedir" dedi.

Gençlerin özel sektörde istihdamını artırmak için SGK primlerinin 5 yıl süreyle bakanlık tarafından karşılandığını aktaran Bakan Yanık, Özel Sektör İstihdam Teşviki uygulamasıyla bugüne kadar 9 bin 711 gencin özel sektörde istihdamının desteklendiği bilgisini paylaştı.

Çocuklara özel kreşlerde ücretsiz destek

Bakan Yanık, 2002 yılında bin 179 özel kreş, Gündüz Bakım Evi ve Çocuk Kulübünün bulunduğunu hatırlatarak, "Bugün bu rakam 2 bin 365 olmuştur. 86 bine yakın çocuk bu kuruluşlardan hizmet almaktadır" ifadelerini kullandı.

Yanık, ekonomik durumuna bakılmaksızın şehit ve gazi çocuklarının, bakanlık kuruluşlarında bakım altında bulunan çocukların, ekonomik gücü yetersiz ailelerin çocuklarının Ücretsiz Bakım Hizmeti kapsamında bakanlık kuruluşlarından ücretsiz olarak yararlandığını söyledi.

Yanık ayrıca, 2022 yılında 3 bine yakın çocuğun ücretsiz bakım hizmetinden faydalandırıldığını belirtti.

Sosyal medya çalışma grubu

İlgili kurumlarla iş birliği içerisinde risklere yönelik müdahale sürecinin yürütüldüğü ifade eden Yanık, "Bu kapsamda, çocukları olumsuz yönde etkileyebilecek bin 552 içeriğe müdahale edilmiştir" dedi.

Küçüklerin muzır neşriyattan korunması

Yanık, bakanlık bünyesinde faaliyetlerini sürdüren Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulunun bugüne kadar 22 bin 197 süreli yayın ve 72 kitap değerlendirdiğini, 36 kitap hakkında küçükler için zararlı olduğu yönünde karar verdiği bilgisini verdi.

Bunun yanı sıra müstehcenlik suçu ile ilgili 10 bin 500 adet adli bilirkişi raporunun hazırlandığını ve adli makamlara gönderildiğini belirten Yanık, "Ayrıca, vatandaşlarımızın çocuklar için zararlı olduğunu düşündükleri yayınları ve uygulamaları doğrudan Bakanlığımıza ulaştırabilmeleri için bir ihbar mekanizması oluşturulmuştur" ifadelerini kullandı.

Türkiye Yaşlı Profili Araştırması

Yanık, Yaşlı Profili Araştırması ile Türkiye'de yaşlılara yönelik hizmetleri ve yaşlıların ihtiyaçlarını bütünsel olarak ele alan sosyal göstergelerin oluşturulmasını, kanıta dayalı verilerin elde edilmesini, elde edilen veriler doğrultusunda koruyucu ve önleyici faaliyetlerin planlaması amaçladıklarını dile getirdi.

Evde Bakım Yardımı

Yanık, engelli bireylerin bakımının aile yanında sağlanması ve yaşadıkları çevrede desteklenmesi amacıyla 2006 yılında başlattıkları Evde Bakım Yardımı uygulamasından yaklaşık 560 bin kişi faydalandığını ifade ederek, "Bu kapsamda engellisine evde bakmak isteyen ailelere aylık 3 bin 336 lira ödeme yapılmaktadır. Yardımın başlangıcından bugüne kadar yaklaşık 79 milyar lira evde bakım yardımı ödemesi gerçekleştirilmiştir" diye konuştu.

Yaşlı Bakım Hizmet Modelleri

2016 yılında yaşlı vatandaşlara yönelik evde bakım, evde destek ve gündüz hizmetlerinin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi amacıyla Yaşlı Destek Programını başlattıklarının bilgisini paylaşan Yanık, " YADES kapsamında hazırlanmış projelere 6 yılda toplam 36 milyon lira kaynak aktarılmıştır" dedi.

Yanık, YADES projeleri dahil olmak üzere 6 yılda toplamda 31 farklı ilde 55 farklı proje ile 76 bin 497 hanede 111 bin 559 yaşlı bireye ulaşılarak evde bakım, psiko-sosyal destek ve kültürel faaliyet hizmetleri sunulduğunu söyledi.

Yanık, 2022 yılında yürütülecek projeler için 3 milyon lira daha kaynak aktarımı yapılmasıyla projelere aktardıkları kaynak tutarının toplamda 39 milyona ulaştığını aktardı.

Kadının Güçlenmesinde Eğitim

Yanık, şöyle devam etti:

"6 yaş üzeri nüfus içerisinde kadın nüfus okuryazarlık oranı 2002 yılında yüzde 79,9 iken 2021 verilerine göre bu oran 95,5'e, 2002-2003 eğitim öğretim yılında ortaöğretim düzeyinde kız çocukların net okullaşma oranı yüzde 45,2 iken 2021-2022 eğitim öğretim yılında bu oran yüzde 89,3'e, 2002-2003 eğitim öğretim yılında yükseköğretim düzeyinde kadınların net okullaşma oranı yüzde 13,5 iken 2021-2022 eğitim öğretim yılında bu oran yüzde 49,2'ye yükselmiştir."

ŞÖNİM'ler

Bakan Yanık, 2013 yılında 14 pilot ilde hizmet sunmaya başlayan Şiddet Önleme Merkezlerinin kasım 2019 itibarıyla 81 ile yaygınlaştırıldığını belirterek, bu yıl itibarıyla 82 ŞÖNİM'in bulunduğunu kaydetti.

Şehit yakınları ve gaziler

Yanık, şunları söyledi:

"İstihdam hakkının verildiği 1995'ten 2002'ye kadar 6.315, 2002'den 2014'e kadar 10 bin 187, bu görevin Bakanlığımıza devredildiği 2014'ten bugüne kadar ise 30 bin 935 şehit yakını, gazi ve gazi yakınımızın kamuda istihdamı sağlanmıştır. Böylelikle kamuda şehit yakını, gazi ve gazi yakınlarının istihdamı toplamda 47 bin 437'ye ulaşmıştır."

Türkiye Şehit Yakınları ve Gaziler Dayanışma Vakfı

Şehit yakını ve gazilere yapılan aylık ödeme miktarını bin 500 liradan 2 bin 600 liraya çıkarıldığını ifade eden Bakan Yanık, "Son düzenleme ile bu ödemeler 4 bin liraya yükseltilmiştir" dedi.

Şehit yakını ve gazilere yapılan aylık ödemelerde 15 Temmuz'a ithafen temmuz aylarında 2 aylık ödeme yapıldığına vurgu yaparak, dini bayramlarda ise ilave 2 bin lira ödeme gerçekleştirildiğini dile getirdi.

Sosyal yardımların çeşitlendirilmesi

Bakan Yanık, 2002 yılında 4 olan sosyal yardım programı sayısını 50'ye çıkararak ihtiyaç sahibi vatandaşlara çözüm sunduklarını savunarak, "2021 yılında salgın özelinde hayata geçirilen programlardan faydalanan haneler dahil edilmediğinde, sosyal yardımlardan yararlanan toplam tekil hane sayımız 4 milyon 332 bin 805'tir" diye konuştu.

Bütçe teklifi

Bakan Yanık, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2023 yılı bütçe teklifinin 149 milyar 868 milyon 618 bin lira olduğunu söyledi.

Yanık, bakanlığın 2023 yılında tüm toplumu hedefleyen sosyal hizmetlere ve yardımlara ilişkin kapasite ve hizmetlerini iyileştirmeye, yeni hizmet modelleri ve alanları geliştirmeye, ortaya çıkacak yeni zorluklara ve risklere çözümler üretmeye devam edeceğini savundu.

Bütçe görüşmesi, muhalefet milletvekillerinin Bakan Yanık'ın sunumunu yaptığı bütçeye ilişkin görüşlerini bildirmesiyle devam etti.