Denizcilik ve Kabotaj Bayramı 100 Yaşında

Tuğçe SEZER ODABAŞI-Feridun AÇIKGÖZ/İSTANBUL, -DENİZCİLİK ve Kabotaj Bayramı'nın 100'üncü yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen törende konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, "Bizler gemileri sadece denizden değil, karadan bile yürütmüş, tarihe damgasını vurmuş bir milletiz. Doğal bir yarımada olan, kara sınırlarının yaklaşık üç katı deniz sınırına sahip ülkemiz için attığımız her adımda, milletimizi denizle yeniden buluşturmak en öncelikli hedefimizdir. Hamdolsun bugün Türkiye, 218 adet liman tesisi, 85 faal tersanesi, 181 tekne imal ve çekek yeri, 65 yat limanı, 23 gemi geri dönüşüm tesisi, 400 balıkçı barınağı, 144 bin gemi insanı ve 1 milyonu aşan amatör denizcisi ile dünyanın önde gelen denizci ülkelerinden oldu. Gururla ifade etmek isterim ki Türk sahipli deniz ticaret filomuz, 1 Ocak 2026 itibarıyla 2 bin 234 gemi ve 51,8 milyon DWT kapasiteye ulaşmıştır" dedi.

1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı'nın 100'üncü yıl dönümü, İstanbul'da düzenlenen tören ve etkinliklerle kutlandı. Beşiktaş Barbaros Hayrettin Paşa Anıtı önünde gerçekleştirilen törene Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul Valisi Davut Gül, Kuzey Deniz Saha Komutanı Tümamiral Aziz Bakıoğlu, Deniz Ticaret Odası Başkanı Tamer Kıran ile çok sayıda İstanbullu katıldı. İstanbul Bölge Liman Başkanlığı ev sahipliğinde düzenlenen kutlama programı, saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı. Program, protokol konuşmalarıyla devam etti. Törende Deniz Ticaret Odası Başkanı Tamer Kıran, Kuzey Deniz Saha Komutanı Tümamiral Aziz Bakıoğlu, İstanbul Valisi Davut Gül ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu birer konuşma yaptı.

'MİLLETİMİZİ DENİZLE YENİDEN BULUŞTURMAK EN ÖNCELİKLİ HEDEFİMİZDİR'

Burada konuşan Bakan Uraloğlu, "1 Temmuz 1926'da Kabotaj Kanunu ile yabancı devletlerin Türk deniz ticaretindeki hakimiyeti sona ermiş, kıyılarımız ve limanlarımız Türk bayrağı altında Türk gemileri ve Türk firmalarıyla yönetilmeye başlamıştır. Bu yıl 100'üncü yıl dönümünü coşkuyla kutladığımız Denizcilik ve Kabotaj Bayramı, milletimizin denizlerine ve denizciliğe verdiği önemin en büyük kanıtıdır. Bizler gemileri sadece denizden değil, karadan bile yürütmüş, tarihe damgasını vurmuş bir milletiz. Doğal bir yarımada olan, kara sınırlarının yaklaşık üç katı deniz sınırına sahip ülkemiz için attığımız her adımda, milletimizi denizle yeniden buluşturmak en öncelikli hedefimizdir" diye konuştu.

'1 OCAK İTİBARIYLA 2 BİN 234 GEMİ VE 51,8 MİLYON DWT KAPASİTEYE ULAŞMIŞTIR'

Bakan Uraloğlu, "Hamdolsun bugün Türkiye, 218 adet liman tesisi, 85 faal tersanesi, 181 tekne imal ve çekek yeri, 65 yat limanı, 23 gemi geri dönüşüm tesisi, 400 balıkçı barınağı, 144 bin gemi insanı ve 1 milyonu aşan amatör denizcisi ile dünyanın önde gelen denizci ülkelerinden oldu. Gururla ifade etmek isterim ki Türk sahipli deniz ticaret filomuz, 1 Ocak 2026 itibarıyla 2 bin 234 gemi ve 51,8 milyon DWT kapasiteye ulaşmıştır. Yine, limanlarımızda da rekor üstüne rekorlar kırdık. Uzun yıllardır dünyanın en fazla konteyner elleçleyen ilk 100 limanı arasında olan Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ ve Mersin Limanlarımızın yanına geçen yıl ilk kez listeye giren Aliağa Limanımızı da ekledik. Dünyanın en fazla konteyner elleçleyen 100 limanı arasında 5 limana sahip olmamız da ülkemizin deniz lojistiğindeki gücünü küresel arenada tescil etti. 2002 yılından 2025 yılsonuna limanlarımızda elleçlenen yük miktarı yüzde 191, konteyner miktarı ise yüzde 617 artış göstermiştir. 2025 yılında limanlarımızda elleçlenen yük miktarı 553,3 milyon tona, konteyner miktarı ise 14 milyon TEU'ya ulaşmıştır. Yurt dışı Ro-Ro hatlarında taşınan araç sayısı da 725 bine yaklaşmıştır" ifadelerini kullandı.

'KABOTAJ HATLARINDA YAKLAŞIK 119 MİLYON YOLCU VE 9 MİLYON 600 BİN ARAÇ TAŞIDIK'

Bakan Uraloğlu, "Limanlarımıza uğrayan kruvaziyer gemi sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 15,1 artarak bin 375 kruvaziyer gemiye, kruvaziyer yolcu sayısı ise bir önceki yıla göre yüzde 13,2 artarak yaklaşık 2,2 milyona ulaşmıştır. Son 24 yılda inşa ettiğimiz yeni yat limanlarıyla, sürekli artan bağlama kapasitesiyle ülkemizi yat turizminde de cazibe merkezi haline getirdik. 2002'de 41 olan yat limanı sayımızı en son Gazipaşa Yat Limanımızı da hizmete açarak 65'e çıkardık. 8 bin 500 olan bağlama kapasitemizi de 3 kat artırarak yaklaşık 26 bine yükselttik. Tüm bu başarıların yanında, 2025 yılı içerisinde kabotaj hatlarında faaliyet gösteren firmalarımız tarafından yaklaşık 119 milyon yolcu ve 9 milyon 600 bin araç taşıdık. Bu yıl ise kabotaj hatlarında 120 milyon yolcu ve 10 milyon aracı aşacağımızı öngörüyoruz" dedi.

'CUMHURBAŞKANIMIZIN VİZYONU, SEKTÖRÜMÜZÜN KARARLILIĞIYLA MÜMKÜN OLDU'

Bakan Uraloğlu, "Gemi inşa sanayimiz de 84 binden fazla kişiye istihdam sağlayarak küresel ölçekte güçlü bir konumdadır. 85 faal tersaneyle gemi siparişinde dünyada 7'nci, tonajda 10'uncu sıradayız. Mega yat imalatında dünyada ikinci sıradayız. Gemi geri dönüşüm alanında ise dünyada 3'üncü, Avrupa'da lideriz. Bu başarılar, sadece istatistiki bir sıralama değil, aynı zamanda Türk denizciliğinin küresel arenada bir güç merkezi haline geldiğinin kanıtıdır ve bu büyük başarılar, Sayın Cumhurbaşkanımızın vizyonu, Bakanlığımızın yapıcı politikaları ve desteği, siz değerli denizcilerimizin emeği ve sektörümüzün kararlılığıyla mümkün oldu" diye konuştu.

'TÜRKİYE, BOĞAZLARI, LİMANLARI VE İSTİKRARLI KONUMUYLA KÜRESEL TİCARETİN GÜVENİLİR LİMANI OLMAYA DEVAM ETTİ'

Bakan Uraloğlu," Son dönemlerde Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kapanmalar, deniz yollarının küresel ekonomi için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösterdi. Dünya petrol arzının önemli bir bölümünü etkileyen bu gelişmeler, enerji fiyatlarını yükseltti, tedarik zincirlerini zorlaştırdı ve lojistik maliyetlerini arttırdı. Biz, ateş çemberinin ortasında bile kesintisiz ve emniyetli denizciliğin merkezi jeostratejik bir güven adası oldu. Bu süreçte Türkiye, boğazları, limanları ve istikrarlı konumuyla küresel ticaretin güvenilir limanı olmaya devam etti. Bakın, 1999'dan beri kesintisiz üyesi olduğumuz Uluslararası denizcilik örgütü konseyi üyeliğine geçen yılın sonunda 139 ülkenin desteğini alarak üst üste 14'üncü kez seçildik. Bugüne kadar 51 farklı ülke ile 65 denizcilik anlaşması imzaladık. Geçen yıl dünyanın en büyük ikinci bayrak devleti filosuna sahip olarak denizcilikte en etkili ülkelerinden biri olan Panama ile imzaladığımız anlaşmayla birlikte yaklaşık 144 bin gemi insanımızın yeterlik belgelerinin tanındığı ülke sayısı da 42'ye yükselmiş oldu" ifadelerini kullandı.

'KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ'NDE GEMİ TRAFİK HİZMETLERİ SİSTEMİ'Nİ 20 TEMMUZ'DA HİZMETE AÇACAĞIZ'

Bakan Uraloğlu son olarak, "Doğu Akdeniz'deki etkinliğimizi artırmak ve bölgedeki deniz trafiğini daha yakından izlemek için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi kurulum çalışmalarında da sona yaklaştık. İnşallah, Kıbrıs Barış Harekatı'nın 52'nci yıl dönümü olan 20 Temmuz'da hizmete açacağız. Yine, Marmara Denizi'nin tamamını radar kapsaması altına alacak olan ve bir ulusal merkez kurulmasını da içeren Gemi Trafik Hizmetlerinin Genişletilmesi projesinin etüt-proje çalışmalarını da tamamladık. Bu projelerin tamamlanmasının ardından hem ülkemizin hem de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin mavi vatandaki hakimiyetini önemli ölçüde artıracağız. Türk denizcisinin başarısına olan inancımızla, bugünün ve geleceğin denizcilerine güçlü destek sunmaya devam edeceğiz. Yarın Tersane İstanbul'da Sayın Cumhurbaşkanımızın da katımlarıyla 5'inci Türkiye Denizcilik Zirvesi'ni gerçekleştireceğiz. Sektörümüzün geleceğini hep birlikte şekillendireceğiz. Kabotaj'ın ikinci yüzyılında, Mavi Vatan'da daha güçlü, daha yeşil ve daha rekabetçi bir Türk denizciliği için el ele vereceğiz" dedi.

Konuşmaların ardından İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Denizcilik Fakültesi Boru Trampet Takımı ile Kuzey Deniz Saha Komutanlığı Bandosu sahne aldı. Ardından protokol üyeleriyle birlikte Barbaros Hayrettin Paşa Türbesi'ni ziyaret eden Bakan Uraloğlu, türbe anı defterini imzaladı.

Anma etkinlikleri kapsamında deniz şehitleri anısına denize çelenk bırakılmasının ardından, deniz araçları su gösterileri yaptı. Deniz üzerinde Türk bayrağının açıldığı kutlamalarda İstanbul Boğazı'ndan 15 adet askeri gemi de resmi geçiş yaptı.