İran, Hamas'ın İsrail'e saldırısının arkasında mıydı? - Son Dakika
Dünya
BBC

İran, Hamas'ın İsrail'e saldırısının arkasında mıydı?

İran, Hamas\'ın İsrail\'e saldırısının arkasında mıydı?

Wall Street Journal'da yer alan bir haberde İran'ın Hamas'a saldırı için bir hafta önce onay verdiği öne sürülüyor.

10.10.2023 14:26
Twitter'da Paylaş Facebook'da Paylaş WhatsApp'da Paylaş

Hamas'ın Cumartesi günü İsrail'e yönelik benzeri görülmemiş saldırısıyla İran'ın bir ilişkisi olup olmadığı sorgulanıyor.

Wall Street Journal'da yer alan bir haberde ismi verilmeyen Hamas ve Hizbullah üyelerinin İran'ın saldırıya bir hafta önce onay verdiğini söylediği öne sürülüyor.

Bu iddianın doğru olup olmadığı, savaşın gidişatını belirlemek açısından son derece önemli.

Hamas saldırısının arkasında İran'ın olduğu ortaya çıkarsa, şu anda Gazze ile sınırlı gerginlik bölgesel bir çatışmaya dönüşebilir.

İran, saldırıları kutlayıp övse de olayla ilgisi olduğu yönündeki iddiaları reddediyor.

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, bugün televizyon üzerinden yaptığı açıklamada İran'ın saldırılarda parmağı olduğunu yalanladı ama "Siyonist rejime saldırıyı planlayanların ellerinden öpüyoruz" dedi.

Saldırının İsrail'in askeri ve istihbarat teşkilatına "kolayca onarılamayacak", "telafi edilemez bir yenilgi" verdiğini söyleyen Hamaney, "Bu felaketin sorumlusu Siyonist rejimin kendi eylemleri" ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanlığı ise geçtiğimiz günlerde, "İran'ın rolüyle ilgili suçlamalar siyasi nedenlere dayanıyor", ve "İran diğer ülkelerin karar alma süreçlerine müdahale etmiyor" demişti.

Ancak bu ifadelerin doğruyu ne kadar yansıttığı, saldırının arka planında ne olduğu bilinmiyor.

İran, Hamas'ın en önemli destekçisi ve örgüte yıllardır maddi kaynak ve askeri eğitim sağlıyor.

BBC'ye konuşan Gazi Hamad adlı bir Hamas sözcüsü, grubun saldırı için doğrudan İran'dan destek aldığını ve İran'ın " Filistin ve Kudüs kurtarılana kadar Filistinli savaşçıların yanında yer alma" sözü verdiğini söyledi.

ABD ise saldırıların arkasında İran'ın olduğuna dair "henüz" kanıt görmediğini, ancak Hamas ile İran arasında "kesinlikle uzun bir ilişki olduğunu" kaydetti.

İran, Hamas'ın önde destekçileri arasında

Tahran, 1987'de kurulan Hamas'ın önde destekçileri arasında ve örgüte uzun yıllardır mali yardım ve büyük miktarda silah sağladı.

İsrail bu yüzden yıllardır İran'ın Gazze'ye giden tedarik yollarını engellemeye çalışıyor.

Bunların arasında Sudan, Yemen, Kızıldeniz'deki gemiler ve Sina Yarımadası'ndaki Bedevi kaçakçılar bulunuyor.

BBC'ye konuşan İsrail'in dış istihbarat teşkilatı Mossad'ın eski üst düzey yetkililerinden Haim Tomer, "İran'ın olaya dahil olduğunu varsaymanın abartılı olmadığını" söyledi.

Tomer, "Bu gördüğümüz, İran'ın İsrail ile Suudi Arabistan arasında barış anlaşması yapılacağı yönündeki haberlere verdiği yanıt" dedi.

Ancak Tomer, İran'ın Cumartesi günkü saldırı emrini verdiği yönündeki iddiayı "biraz hantal" bulduğunu söyledi.

"Evet, İran'ın Hamas'ın bir numaralı ekipman sağlayıcısı olduğu ve onları Suriye'de, hatta bazı iddialara göre İran'da eğittikleri doğru" diyen Tomer, İsrail'in son aylarda Hamas yetkililerin hareketlerini izlediğini söyledi.

"Salih el Aruri (örgütün askeri kanadının başı) ve diğer Hamas liderleri gibi kişilerin Lübnan ve İran arasında gidip geldiğini, bizzat Hamaney de dahil olmak üzere yetkililerle toplantılar yaptığını gördük" diyen Tomer, bu "yakın ilişkinin" saldırının zamanlamasını açıklamak için yeterli olmadığını belirtti.

Tomer, "Hamas, İsrail'deki iç çatışmayı dinliyordu. İran her türlü lojistik ve askeri gerekliliği destekliyor, ama kararın en az yüzde 75 oranında Hamas liderlerine ait olduğunu düşünüyorum" ifadelerini kullandı.

"Saldırı kararı Hamas tarafından alındı"

Tel Aviv Üniversitesi'nden İran uzmanı Raz Zimmt de Tomer ile aynı fikirde.

Dün sosyal medyadan yaptığı paylaşımda Zimmt, "Bu bir Filistin hikayesi" dedi.

Wall Street Journal (WSJ) haberine göre İran, geçtiğimiz Pazartesi Beyrut'ta yapılan bir toplantıda saldırıya yeşil ışık yaktı.

WSJ'ye konuşan Hamas ve Hizbullah kaynakları, İran Devrim Muhafızları'ndan subayların Cumartesi günü gerçekleştirilen karmaşık hava, kara ve deniz operasyonunu düzenlemek için Ağustos ayından bu yana Hamas ile birlikte çalıştığını öne sürdü.

Hamas'ın saldırısına ilişkin paylaşılan videolar, örgütün geçmişte İsrail'in Gazze Şeridi'ni çevreleyen güvenlik çitini aşmaya yönelik girişimlerinden çok daha sofistike bir planlamaya işaret ediyor.

Roketlerin, insansız hava araçlarının, kara araçlarının ve paraşütlerin eş zamanlı kullanımı, operasyonu düzenleyenlerin Ukrayna'daki gibi hibrit savaşın güncel örneklerini incelediklerini akla getiriyor.

Ancak Raz, saldırı kararının "Filistin gerçekliğinden kaynaklanarak kendi çıkarları doğrultusunda Hamas tarafından" alındığını söylüyor ve şöyle devam ediyor:

"Hamas, İran yardımı kullandı mı? Kesinlikle evet. İran'ın bu saldırıda bir çıkarı var mı? Evet. Hamas'ın operasyon için İran'ın iznine ihtiyacı var mı? Hayır."

Eski Mossad yetkilisi Haim Tomer, Hamas'ın elit birimlerini birkaç yıldır geliştirdiğini, ancak bu birimlerin "yine de eski seviyelerinin üzerinde performans sergilediğini" belirtiyor.

İsrailli yetkililer bundan sonra ne olacağını ve İran'dan daha açık bir müdahalenin olup olmayacağını anlamak için kuzey ve güney sınırlarını izliyor.

İran'ın Lübnanlı müttefiki Hizbullah, İsrail işgali altındaki Golan Tepeleri'ne şimdiden iki küçük çaplı saldırı gerçekleştirdi.

İsrail ordusu, Lübnan içindeki hedefleri vurmak için helikopter kullandığını açıkladı.

Raz, "Hamas operasyonu, Orta Doğu'da gerçekliği değiştiren bir olay ve İran'ı destek ve koordinasyon katkısından uzaklaşıp daha doğrudan müdahale etmeye zorlayabilir, özellikle de İsrail'in tepkisinin Hamas'a ciddi bir meydan okuma oluşturması durumunda" ifadelerini kullandı.

BBC Farsça'dan Kayvan Hosseini: İran'ın İsrail ile çatışması pek mümkün görünmüyor

BBC Farşça ekibinden Kayvan Hosseini durumu şu şekilde değerlendiriyor:

İran devletinin propaganda makinesi, hiç durmadan kurtarılmış bir Kudüs tasvir etti.

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in 2015'te yaptığı, "İsrail 25 yıl içinde artık var olmayacak" şeklindeki cüretkar açıklaması, İran'ın dört bir yanındaki şehir duvarlarına ve pankartlara yazılı.

Tahran'ın Filistin meydanında, Hamaney'in tahminlerine dayanarak İsrail'in kehanet edilen çöküşüne yol açan sembolik geri sayım bunun kanıtı.

Bu kadar agresif bir resmi görüşe rağmen, uzun süredir devam eden inanç bunların boş tehditler olduğu yönündeydi.

Coğrafi tampon bölge, İsrail'in askeri gücüne ilişkin algılar ve ABD'nin İsrail'e sarsılmaz desteği gibi faktörler, tam kapsamlı bir çatışmanın hep mantıksız görünmesine neden oldu.

Çatışmanın yoğunlaşması durumunda İran hükümetinin iç zorlukları görmezden gelip çok tehlikeli bir mücadeleye dahil olması zor olacaktır.

Geçtiğimiz yıl, İran rejimine onlarca yılın muhtemelen en büyük varoluşsal tehdidini oluşturan devrimci bir coşkuya tanık olduk.

Bu, rejimin meşruiyetinin kırılgan doğasının ve teokratik modeliyle ilgili derin, yaygın hayalkırıklığının altını çizdi.

Böyle bir gerçeklik, rejimin Filistinli müttefiklerini destekleme olanağını da sınırlayabilir.

Kaynak: BBC

Son Dakika Dünya İran, Hamas'ın İsrail'e saldırısının arkasında mıydı? - Son Dakika

Sizin düşünceleriniz neler ?

  • Trabzonspor Onuachu'da kırık tespit edildiğini açıkladı: VAR'da göremediğiniz pozisyonun röntgen görüntüsü
    15:37 Trabzonspor Onuachu'da kırık tespit edildiğini açıkladı: VAR'da göremediğiniz pozisyonun röntgen görüntüsü

    Ziraat Türkiye Kupası çeyrek final karşılaşmasında Trabzonspor ile Başakşehir arasında oynanan maçta, Onuachu'nun kolunda ezilme ve kısmi kırık olduğu tespit edildi. Bordo-mavililer yayınladıkları bir videoyla hem sakatlığı açıkladı hem de gönderme yaptı.

  • Müge Anlı, Kazım Şehirali'ye yapılanları görünce mest oldu: Keşke benim de o ilçede evim olsa
    15:37 Müge Anlı, Kazım Şehirali'ye yapılanları görünce mest oldu: Keşke benim de o ilçede evim olsa

    2017 yılında Müge Anlı'nın programına konuk olan Kazım Şehirali'nin hayatı Tuzla Belediyesi'nin desteğiyle değişti. Bugün ekibini Tuzla'ya gönderen Anlı, Kazım'ın yaşadığı evi ve belediye ekiplerinin verdiği hizmetleri görünce mest oldu. Belediye Başkanı Şadi Yazıcı'ya teşekkür eden Anlı, "Biz de Tuzla'ya taşınalım. Keşke bizim de orada evimiz olsa" dedi. Müge Anlı, 2017 yılında programına konuk olan Kazım Şehirali isimli gencin hayatını değiştirdi.

  • Cumhurbaşkanı Erdoğan: Darbe hevesinde olanlar var ama Türkiye eski Türkiye değil
    15:36 Cumhurbaşkanı Erdoğan: Darbe hevesinde olanlar var ama Türkiye eski Türkiye değil

    AK Parti Aydın mitinginde gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Darbe hevesinde olanlar var ama artık Türkiye eski Türkiye değil. Milletiyle, ordusuyla, duruşuyla artık bambaşka bir Türkiye var. Artık bu milletin, kendi iradesini hiçe sayanlara tahammülü kalmamıştır" dedi

  • 34 ülkeye ihracat yapıyordu! Türk tekstil devi Armes Home küresel kriz nedeniyle konkordato ilan etti
    15:27 34 ülkeye ihracat yapıyordu! Türk tekstil devi Armes Home küresel kriz nedeniyle konkordato ilan etti

    Bursa İnegöl'de faaliyet gösteren ve 34 ülkeye ihracat yapan Armes Home, ekonomik zorluklarla karşılaşarak konkordato ilan etti. Mahkeme şirkete 13 Nisan 2024 tarihine konkordato kesin mühleti verdi. Ankara Ticaret Odası Başkanı Gürsel Baran, işletmelerin finansmana erişim sorunlarına dikkat çekerek konkordato fonu kurulması önerisinde bulunmuştu.

  • İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, polis memurlarına yaka kamerası takılacağını açıkladı
    15:25 İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, polis memurlarına yaka kamerası takılacağını açıkladı

    Türk Polis Teşkilatı'nın şeffaflığını artırmak için İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, 2025 yılında polis memurlarına yaka kamerası takılacağını duyurdu. Yaka kamerası, polis ile vatandaş arasındaki konuşmaları kayıt altına alacak ve görüntüler merkezden izlenebilecek. Ayrıca, yüz tanıma sistemi sayesinde şüpheliye anında müdahale edilebilecek. Bu uygulama ile asılsız iddialar ve iftiralar ortadan kalkacak.

  • Rekabet Kurumu'ndan 11 firmaya ağır ceza! Bir araya gelip et fiyatlarını artırdıkları tespit edildi
    15:10 Rekabet Kurumu'ndan 11 firmaya ağır ceza! Bir araya gelip et fiyatlarını artırdıkları tespit edildi

    Son dönemde Türkiye'de et fiyatlarında yaşanan artış hız kesmeden devam ederken, yaşanan fiyat artışları Rekabet Kurumu'nu da harekete geçirdi. 11 firmanın bir olup fiyatları artırdığını tespit eden Rekabet Kurumu, bu firmalara ulaşarak cezai işlem uyguladı. Gelişmeyle ilgili değerlendirmede bulunan Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Yardımcı, "Bunu öyle bir anda yaptılar ki sanki sistemi tıkamak için, 1 ay kaldı seçime. Et, piyasanın dengesini bozuyor" dedi.

  • Juventuslu Paul Pogba'ya 4 Yıl Futboldan Men Cezası
    14:46 Juventuslu Paul Pogba'ya 4 Yıl Futboldan Men Cezası

    Serie A'da Juventus forması giyen 30 yaşındaki Fransız futbolcu Paul Pogba'nın doping testi, 20 Ağustos'ta Udinese ile oynanan maç sonrası pozitif çıkmıştı. Ekim ayında yapılan ikinci testte de, numunenin pozitif çıktığı doğrulanmıştı. Yıldız futbolcu hakkında açılan soruşturma sona erdi ve İtalya Anti Doping Komitesi tarafından Paul Pogba'ya 4 yıl futboldan men cezası verildi.

  • Ankaragücü Icardi'den sonra Mert Hakan Yandaş'ı da şikayet edecek
    14:41 Ankaragücü Icardi'den sonra Mert Hakan Yandaş'ı da şikayet edecek

    Ziraat Türkiye Kupası'nda Eryaman Stadyumu'nda Fenerbahçe'yi ağırlayan MKE Ankaragücü, Fenerbahçe'nin kaptanı Mert Hakan Yandaş hakkında disiplin soruşturması başlatılması için Türkiye Futbol Federasyonu'na başvuruda bulunacak.

  • Yazar Vedat Özdemiroğlu'nun oğlu Can Ilgaz hayatını kaybetti
    14:37 Yazar Vedat Özdemiroğlu'nun oğlu Can Ilgaz hayatını kaybetti

    Ünlü yazar Vedat Özdemiroğlu'nun 26 yaşındaki oğlu Can Ilgaz, geçirdiği beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti. Evlat acısıyla yıkılan Özdemiroğlu "Allah'ın rahmeti, mağfireti üzerine olsun" ifadelerini kullandı.

BBC

Advertisement