Yeni Teşvik Sisteminden Aslan Payını Büyükşehirler Aldı

Yeni teşvik sisteminden aslan payını aralarında İstanbul, Kocaeli, İzmir, Ankara gibi büyük şehirlerin bulunduğu birinci bölge alırken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki illerin ağırlıkta olduğu dördüncü bölgeye beklenen "yatırım açılımı" sağlanamadı. 17 Ağustos ve 30 Kasım tarihleri kapsayan 3.5 aylık dönemde yeni sisteme göre teşvike bağlanan toplam 7 milyar 553.5 milyon TL'lik sabit sermaye yatırımlarının yüzde 41'ini birinci bölge toplarken, yüzde 14'ünü ikinci, yüzde 30'unu üçüncü, yüzde 15'ini ise dördüncü bölge aldı.

ANKA'nın Hazine Müsteşarlığı verilerinden yaptığı hesaplamaya göre 14 Temmuz 2009 tarihli yeni teşvik sisteminden en çok aralarında İstanbul, Kocaeli, İzmir, Ankara, Bursa gibi illerin de bulunduğu birinci bölge yararlandı. 17 Ağustos-30 Kasım tarihleri arasında yeni teşvik sistemi çerçevesinde teşvike bağlanan 7 milyar 553.5 milyon TL'lik yatırım tutarının yüzde 41'ini birinci bölge topladı. Söz konusu dönemde birinci bölgede 230 yatırım teşvik belgesi karşılığında 3 milyar 79.3 milyon TL'lik sabit sermaye yatırımı teşvike bağlanırken, 10 bin 838 kişilik istihdam öngörüldü. Birinci bölgede verilen teşvik kapsamında ithal edilecek makine ve teçhizat tutarı ise toplam 1 milyar 14 milyon doları buldu.

-EN BÜYÜK CAZİBE MERKEZİ İSTANBUL-

Yeni teşvik sisteminin en büyük cazibe merkezi, birinci bölgede yer alan İstanbul oldu. 3.5 aylık dönemde İstanbul'da 74 teşvik belgesi kapsamında 1 milyar 227.4 milyon TL'lik sabit sermaye yatırımı teşvike bağlanırken, 423 milyon 180 bin dolarlık ithal edilecek makine ve teçhizat ile 3 bin 325 kişilik istihdam öngörüldü. Sanayinin kalbi Kocaeli'nin de içinde bulunduğu Sakarya, Düzce ve Bolu illerini kapsayan TR42 bölgesinde 799.6 milyon TL'lik sabit sermaye yatırımı teşvike bağlandı. TR42 düzey bölgesinde 30 yatırım teşvik belgesi kapsamında 2 bin 518 kişinin istihdamı öngörüldü.

-İKİNCİ BÖLGE TEŞVİKLERİN YÜZDE 14'ÜNÜ ÇEKTİ-

Yeni sistem çerçevesinde teşvike bağlanan yatırımların yüzde 14'ü aralarında Aydın, Denizli, Muğla, Antalya, Adana, Mersin, Isparta, Balıkesir gibi illerin de bulunduğu ikinci bölgeye gitti. 3.5 aylık dönemde ikinci bölgeye yönelik verilen teşvik tutarı 1 milyar 70.1 milyon TL'ye ulaşırken, teşvike bağlanan sabit yatırım tutarı çerçevesinde 5 bin 852 kişilik istihdam öngörüldü.

-TEŞVİKLERİN YÜZDE 30'U ÜÇÜNCÜ BÖLGEYE-

Yeni teşvik sisteminden en çok yararlanan bölge sıralamasında ikinciliği yüzde 30'la 3'üncü bölge aldı. Manisa, Gaziantep, Manisa, Afyon, Konya, Karaman, Samsun gibi illerin yer aldığı üçüncü bölgede 2 milyar 262.5 milyon TL'lik sabit sermaye yatırımı teşvike bağlanırken, bu yatırımlar çerçevesinde 8 bin 648 kişilik istihdam öngörüldü.

-DOĞU VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BEKLENEN YATIRIM AÇILIMINI SAĞLAYAMADI-

Bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla hayata geçirilen yeni teşvik sisteminden, ekonomik açılım bekleyen Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki illerin çoğunlukta bulunduğu 4'üncü bölgeye yatırım yüzde 15'le sınırlı oldu. 17 Ağustos-30 Kasım döneminde 1 milyar 141.5 milyon TL'lik sabit yatırım çerçevesinde 7 bin 209 kişi istihdam öngörüldü.

-797 YATIRIM TEŞVİK BELGESİYLE 32 BİN 547 KİŞİYE İSTİHDAM SAĞLANACAK-

Hazine Müsteşarlığı verilerine göre, yeni teşvik sistemi çerçevesinde teşvike bağlanan yatırım tutarı 7 milyar 553.5 milyon TL oldu. 797 yatırım belgesi kapsamında 32 bin 547 kişilik istihdam sağlanması öngörüldü. Teşvik belgesi kapsamında ithal edilecek makine teçhizat tutarı 2 milyar 107.3 milyon dolar oldu. Yeni sistemle 1-30 Kasım tarihleri arasında teşvik belgesine bağlanan 2 milyar 585.3 milyon TL sabit yatırım tutarındaki 242 yatırım kapsamında 11 bin 331 kişilik istihdam sağlanacağı öngörüldü. Yeni teşvik sistemine göre verilen teşvik belgesi kapsamında ithal edilecek makine ve teçhizat tutarı ise toplam 741.7 milyon dolar olacak.

-YENİ TEŞVİKLERDEN YARARLANAN YATIRIMLARIN YÜZDE 46'SI İMALAT SANAYİNDEN-

Yeni teşvik sistemi kapsamında en çok teşvike bağlanan yatırım imalat sanayinden oldu. Teşvike bağlanan 7 milyar 553.5 milyon TL'lik sabit sermaye yatırımın yüzde 46'sını oluşturan 3 milyar 511.4 milyon TL'lik bölümünü imalat sanayi yatırımları oluşturdu. 481 teşvik belgesiyle 18 bin 145 istihdam öngören imalat sanayinin, verilen teşvik belgesi kapsamında ithal edeceği makine ve teçhizat tutarı ise 1 milyar 336 milyon dolar. Yeni teşvik sisteminden en çok yararlanan sektörler arasında, 3.5 aylık dönemde teşvike bağlanan yatırım tutarı 1 milyar 949.9 milyon TL'yi bulan elektrik, gaz, su sektörü oldu. Elektrik, gaz ve su sektörünün toplam teşvik belgesi yatırımları içindeki payı yüzde 26 olarak gerçekleşti. Onu 887.2 milyon TL sabit sermaye yatırımıyla oteller ve lokantalar, 528.8 milyon TL sabit sermaye yatırımıyla sağlık işleri ve sosyal hizmetleri izledi. 3.5 aylık dönemde balıkçılık sektöründe 10.1 milyon TL'lik sabit sermaye yatırımları teşvike bağlanırken, diğer toplumsal, sosyal ve kişisel hizmet faaliyetleri çerçevesinde 7.2 milyon TL'lik, kamu yönetimi ve savunma, zorunlu sosyal güvenlik çerçevesinde 143.5 milyon TL'lik, madencilik ve taşocakçılığı çerçevesinde 284.4 milyon TL'lik, tarım ve ormancılık çerçevesinde 134.2 milyon TL'lik yatırım teşvike bağlandı.

-YENİ TEŞVİKLERİN YÜZDE 57'Sİ YENİ YATIRIMLARA GİTTİ-

17 Ağustos ve 30 Kasım tarihleri arasında yeni sistem çerçevesinde teşvike bağlanan yatırımların yüzde 57'sini oluşturan 4 milyar 326.8 milyon TL'lik bölümü komple yeni yatırımlardan meydana geldi. Söz konusu dönemde yatırım teşvik belgesine bağlanan yatırımların yüzde 36'sını tümü 2 milyar 745 milyon TL'yi aşan tevsi yatırımlar oluştururken, yüzde 5'lik bölümü modernizasyon çerçevesinde teşvike bağlanan toplam 374.4 milyon TL'lik yatırımlara gitti. (ANKA)

(HGS/BÜN)

/**

Yatırım Teşvik Belgeleri (17 Ağustos - 30 Kasım 2009)

     Belge Sabit İthal edilecek İstihdam

     Sayısı Yatırım makine teçhizat (Kişi)

(TL) (Bin $)

Sektörlere göre teşvikler 797 7.553.496.768 2.107.324.583 32.547

Balıkçılık 6 10.110.255 376.880 84

Toplumsal, sos. ve kiş. Hiz. 2 7.239.378 4.143.360 116

Elektrik, Gaz ve Su 31 1.949.921.880 527.090.698 639

Eğitim hizmetleri 4 7.775.632 - 78

Gayrimenkul, kira. ve iş faal. 2 2.325.000 1.144.530 35

Kamu yönetimi ve savunma

zorunlu sosyal güvenlik 64 143.497.865 23.730.000 391

madencilik ve taşocakçılığı 49 284.354.000 59.630.188 1.065

Oteller ve lokantalar 62 887.221.971 22.198.392 5.021

Sağlık işleri ve sos. Hizm. 35 528.760.934 110.788.140 4.970

Tarım, avcılık ve ormancılık. 37 134.224.584 6.765.708 718

Toptan ve perakende tic.mot.

taşıt,kiş. ve ev eşya. Onarımı 4 104.760 725.034 77

Ulaştırma, haber. Dep.hiz. 20 82.553.117 14.683.020 1.208

İmalat Sanayi 481 3.511.407.392 1.336.048.633 18.145

Mahiyetine göre teşvikler 797 7.553.496.768 2.107.324.583 32.547

Darboğaz giderme 1 540.000 - 10

Entegrasyon 6 40.890.445 9.571.899 110

Komple yeni yatırım 511 4.326.786.130 864.817.633 23.077

Modernizasyon 58 365.695.547 123.308.196 1.074

Modernizasyon, entegrasyonu 1 2.311.000 1.333.158 3

Modernizasyon, yenileme 1 6.252.516 719.552 20

Tamamlama 7 27.857.978 1.444.423 239

Tamamlama, modernizasyon 4 30.542.038 8.271.028 30

Tamamlama, ürün çeşitlendirme 1 1.010.000 - 12

Tevsi 152 1.308.058.319 589.855.452 3.852

Tevsi, entegrasyon 5 15.416.021 4.663.262 76

Tevsi, modernizasyon 29 1.105.394.470 371.034.161 2.063

Tevsi, modernizasyon, entegras. 1 43.843.259 14.276.573 800

Tevsi, modern. ürün çeşitlendir. 1 163.151.810 59.856.997 359

Tevsi, tamamlama 4 41.301.746 26.118.540 213

Tevsi, ürün çeşitlendirme 11 68.723.691 30.738.486 548

Yenileme 1 1.100.000 693.890 -

Ürün çeşitlendirme 3 4.621.798 621.333 61

**/

/**

Teşviklerin bölgesel dağılımı 797 7.553.496.768 2.107.324.583 32.547

Birinci Bölge

TR10 (İstanbul) 74 1.227.359.647 423.179.980 3.325

TR21( Tekirdağ, Edirne, Kırklareli)19 178.114.629 49.020.272 554

TR31(İzmir) 29 144.022.406 42.040.788 1.250

TR41(Bursa, Eskişehir, Bilecik) 50 341.693.563 95.127.314 1.529

TR42(Kocaeli ,Sakarya, Düzce,

Bolu, Yalova) 30 799.551.707 328.818.358 2.518

TR51(Ankara) 28 388.603.575 75.803.403 1.662

Bölge Toplamı 230 3.079.345.527 1.013.990.115 10.838

İkinci Bölge

TR22(Çanakkale(*), Balıkesir) 13 182.674.914 57.406.591 525

TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) 43 192.960.277 38.046.516 891

TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) 47 516.646.907 88.582.700 3.489

TR62 (Adana, Mersin) 35 177.855.444 44.808.431 947

Bölge Toplamı 138 1.070.137.542 228.844.238 5.852

Üçüncü Bölge

TR52 (Konya, Karaman) 42 307.573.574 110.904.146 1.290

TR63 ( Hatay, K. Maraş, Osmaniye) 27 180.026.715 47.414.873 702

TR71 ( Kırıkkale, Aksaray, Niğde,

Nevşehir, Kırşehir) 23 138.430.840 20.367.621 591

TR33 (Manisa, Afyonkarahisar,

Kütahya, Uşak) 63 558.430.149 123.443.711 2.094

TR72 ( Kayseri, Sivas, Yozgat) 34 120.255.497 29.669.287 1.006

TR81 ( Zonguldak, Karabük, Bartın) 9 75.489.461 21.730.843 500

TR83 (Samsun, Tokat, Çorum,Amasya)38 442.785.374 141.327.189 1.111

TRC1 (G.Antep, Adıyaman, Kilis) 37 439.539.746 233.025.020 1.354

Bölge Toplamı 273 2.262.531.356 727.882.690 8.648

4. Bölge

TR82 (Kastamon, Çankırı, Sinop) 10 38.277.673 8.267.722 439

TR90( Trabzon, Ordu, Giresun, Rize,

Artvin, Gümüşhane) 27 464.922.574 72.592.086 1.745

TRA1 ( Erzurum, Erzincan, Bayburt) 10 102.878.543 15.369.245 499

TRA2 ( Ağrı, Kars, Ardahan, Iğdır) 12 32.928.352 3.850.764 326

TRB2 ( Van, Muş, Bitlis, Hakkari) 17 81.672.513 6.294.375 647

TRB1 ( Malatya, Elazığ, Bingöl,

Tunceli) 26 173.751.539 14.955.248 1.827

TRC2 (Ş.Urfa, Diyarbakır) 24 146.169.893 6.940.829 553

TRC3( Mardin, Batman ,Şırnak,Siirt) 28 94.181.940 8.337.271 1.106

TR22 (Bozcaada- Gökçeada İlçeleri) 2 6.699.316 - 67

Bölge Toplamı 156 1.141.482.334 136.607.540 7.209

**/

(*)Bozcaada ve Gökçeada ilçeleri dışında