Dicle Bölgesi Tarımda Çalışan Başına Katma Değerde Birinci

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, tarımda çalışan başına elde edilen katma değerde 24 bin 828 dolarla Mardin, Batman, Şırnak ve Siirt'ten oluşan Dicle bölgesinin birinci sırada yer aldığını belirtti.

Bayraktar, yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2008 rakamlarındaki bölge paylarının, 2012 yılı milli gelirine, bölge payları değiştirilmeden uygulanmasıyla yapılan hesaplamaya göre, Türkiye'de 2012'de kişi başına 10 bin 397, çalışan başına 31 bin 679 dolar olan milli gelirin, tarımda ise çalışan başına 9 bin 992 dolara indiğini bildirdi.

Tarımda çalışan başına milli gelirin, ülkede çalışan başına katma değerin yüzde 31,54'ünde kaldığına dikkati çeken Bayraktar, tarımda çalışan başına gelirin artırılması ve ülke ortalamasına yaklaştırılmasının, kırsalda genç nüfusu tutmak için çok önemli olduğunu ifade etti.

-Dicle birinci, Batı Karadeniz sonuncu

Tarımda çalışan başına katma değerde Dicle bölgesini 21 bin 513 dolarla Tekirdağ, Edirne, Kırklareli'nin oluşturduğu Trakya'nın, 19 bin 755 dolarla Ankara'nın, 16 bin 423 dolarla Bursa-Eskişehir- Bilecik'in, 15 bin 969 dolarla İstanbul'un, 15 bin 823 dolarla İzmir'in, 15 bin 337 dolarla Şanlıurfa ve Diyarbakır'dan oluşan Karacadağ'ın izlediğine değinen Bayraktar, şunları kaydetti:

"Tarımda çalışan başına katma değer, Konya ve Karaman'dan oluşan Mevlana'da 14 bin 618, Balıkesir ve Çanakkale'den oluşan Güney Marmara'da 14 bin 586, Adana ve Mersin'den oluşan Çukurova'da 13 bin 955, Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir'den oluşan Ahiler bölgesinde 12 bin 477, Antalya, Isparta ve Burdur'dan oluşan Batı Akdeniz'de 11 bin 796, Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya ve Uşak'tan oluşan Zafer bölgesinde 10 bin 32 doları buluyor. Bu bölgelerde tarımda çalışan başına katma değer, 9 bin 992 dolar olan ülke ortalamasının üzerinde yer alıyor.

Katma değer, tarımda çalışan başına, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova'dan oluşan Doğu Marmara'da 9 bin 747, Hatay, Kahramanmaraş ve Osmaniye'den meydana gelen Doğu Akdeniz'de  9 bin 716, Samsun, Tokat, Çorum ve Amasya'dan oluşan Orta Karadeniz'de 9 bin 629, Erzurum, Erzincan, Bayburt'tan oluşan Kuzeydoğu Anadolu'da 8 bin 355, Gaziantep, Adıyaman, Kilis'ten oluşan İpekyolu'nda 8 bin 39, Kastamonu, Çankırı, Sinop'tan oluşan Kuzey Anadolu'da 7 bin 918, Aydın, Denizli ve Muğla'dan meydana gelen Güney Ege'de 7 bin 820, Van, Muş, Bitlis, Hakkari'den oluşan Doğu Anadolu'da 6 bin 747, Kayseri, Sivas, Yozgat'tan oluşan Orta Anadolu'da 6 bin 484, Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli'den oluşan Fırat bölgesinde 6 bin 23, Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan'dan oluşan Serhat bölgesinde 5 bin 673, Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane oluşan Doğu Karadeniz'de 4 bin 823, Batı Karadeniz'de 2 bin  930 dolar düzeyine iniyor ve ülke ortalamasının altında kalıyor."

-En fazla katma değeri üreten Zafer bölgesi

Bayraktar, 5,2 milyar dolarla tarımda en fazla katma değerin elde edildiği Zafer bölgesinde 2 milyon 966 bin nüfusun, 1 milyon 119 bini çalışanın bulunduğunu, çalışan nüfusun 515 bininin de tarımda istihdam edildiğini belirterek, "10 bin 32 dolarla ülke ortalaması seviyesinde, tarımda çalışan başına katma değer üretiliyor. Özellikle Güneydoğu'da büyük tarım alanlarının çok az sayıda çiftçinin elinde toplanması, tarımda çalışan sayısını azaltıyor, çalışan başına katma değeri yükseltiyor" ifadesini kullandı.

-Dicle bölgesinde 42 bin, Doğu Karadeniz'de 569 bin çalışan

2 milyon 85 bin nüfuslu Dicle bölgesinde toplam çalışan sayısının 340 binde, tarımda çalışan sayısının ise 42 binde kaldığını vurgulayan Bayraktar, toprakların çok parçalandığı, 2 milyon 545 bin nüfuslu Doğu Karadeniz'de tarımda 569 bin, 1 milyon 20 bin nüfuslu Batı Karadeniz'de ise tarımda 179 bin çalışan bulunduğunu belirtti. Dicle bölgesinin 1,04 milyar dolarla Zafer bölgesinin 5'te 1'i kadar toplam tarımsal katma değer üretse de tarımda çalışan sayısı çok az olduğu için, tarımda çalışan başına katma değerde 24 bin 828 dolarla ilk sırayı aldığı bilgisini veren Bayraktar, Doğu Karadeniz'in 4 bin 823, Batı Karadeniz'in ise 2 bin 930 dolarla son iki sırayı paylaştığına dikkati çekti.

Halen TBMM gündeminde bulunan miras hukukuyla ilgili yasanın acilen çıkması, tarım arazilerinde yaşanan parçalanmanın önüne geçilmesi gerektiğini bildiren Bayraktar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kırsal kalkınmayla, kırsaldaki nüfusa tarım dışı istihdam yaratılmalı. Tarımda makineleşmenin artması, insan gücü ihtiyacını azaltacaktır. Kırsalda, tarım dışı iş olanakları yaratılarak kırsalda tutulmalı. Aksi takdirde, tarımdaki istihdam, gelişmiş ülkelerdeki gibi yüzde 5'in altına, yüzde 2-3'lere indiğinde tarımda çalışan 5-5,5 milyon insan da tarım dışı istihdam piyasasına ve kentlere akacak, ülke için çok büyük sorunlara neden olacaktır. 500 milyon dolarlık tarımsal katma değeri Dicle bölgesinde 20 bin 139 çalışan, Batı Karadeniz Bölgesi'nde 170 bin 648 çalışan yaratabiliyor. Aynı ülkede bu kadar farklılık yaşanması da doğru değildir." - Ankara